روزنامه صبح
آر اس اس خبرجنوب
کل صفحات خبرجنوب
مسکوکات در بازار شیراز
پر بازدید ترین ها
 تبلیغات خبر جنوب تبلیغات خبر جنوب تعالی دانش تبلیغات خبر جنوب
تبلیغات خبر جنوب تبلیغات خبر جنوب
نه اسم و رسم دار است دیگر نه آب و نان دار :: روزنامه خبر جنوب :: نیازمندیهای خبر جنوب
NID : 205754
1399/12/05

نه اسم و رسم دار است دیگر نه آب و نان دار

زینب دانشور/ برف پاک کن را خاموش می کند و اجازه می دهد شیشه در فرصت پیش آمده پشت چراغ قرمز حسابی سیرآب شود. ماسک آبی رنگی چهره اش را پوشانده اما پازلفی‌های تازه جوگندمی اش نشان می دهد هنوز هم جوان به حساب می آید. صدای پیام واریز مبلغ کرایه را که از گوشی می شنود، به خودش می آید و همزمان با روشن کردن برف پاک کن، دنده را عوض کرده و از چهارراه می گذرد.
مسیر طولانی هر دو ما را به حرف می آورد. فارغ التحصیل مهندسی معماری است و از آن همه هزینه ای که برای دریافت مدرک به امید اشتغال کرده پشیمان است. عمر و جوانی اش را به همین امید واهی تلف شده می داند و می گوید اگر طی این سال ها کسب و کاری راه انداخته بود، لنگ دوزار مسافرکشی نبود و لزومی نداشت با وجود مدرک دانشگاهی راننده تاکسی اینترنتی شود. این حال و روز جوانان زیادی در جامعه ایرانی است که روزی در آرزوی مهندس نامیدنشان انتخابی کردند که در نهایت با بازار اشباع مواجه شده و در این وانفسای بازار بیکار ماندند.

روز مهندسی
پنجم اسفندماه به مناسبت زادروز دانشمند برجسته ایرانی خواجه نصیرالدین طوسی به نام روز مهندس نامگذاری شده است؛ شخصیتی که از ایشان به عنوان یکی از ستارگان روشن دانش در تاریخ پر افتخار ایران نام برده می‌شود، تا این روز بهانه‌ای باشد برای پاسداشت تلاش‌های مهندسان و متخصصان عرصه عمران و آبادانی کشور که نقش مؤثر آنان در پیدایش بناهای عظیم تاریخی از دوران گذشته تا تاکنون انکارناپذیر است.
انسان از زمان غارنشینی تا به امروز سعی کرده تا با توسعه ابزار مورد نیاز خود، به زندگی خود رنگ آسایش بدهد؛ چرا که از آن زمان انسان به این درک رسیده بود که مهندسی یعنی خلاقیت، زایش، ساختن و سازندگی. به عبارت دیگر مهندسی یعنی به کارگیری علوم با استفاده از قوانین طبیعت و فیزیک به منظور ساخت و طراحی مواد، ساختارها، ماشین‌ها، ابزار و سیستم‌ها یا پردازش‌ها.
امروزه این تعریف تا آنجا پیش رفته است که ردپای مهندسان را در عرصه‌های مختلف زندگی روزمره از کشاورزی تا پزشکی، صنعت، مسکن، آموزش، مسائل امنیتی اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی و همه و همه مشاهده می‌کنیم. به همین دلیل است که محققان این حوزه، از مهندسان به عنوان موتور محرک اقتصادها و توسعه پایدار یاد می‌کنند.

وضعیت فارغ التحصیلان مهندسی در کشور
تحصیل برای رسیدن به یک شغل پر درآمد و به اصطلاح نان و آبدار در ایران همیشه یک دغدغه بزرگ بوده و هست. هم خانواده‌ها‌ و هم خود جوانان درصددند وقت و هزینه شان را جایی سرمایه گذاری کنند که در آینده بتوانند از قبل آن درآمدی کسب کنند فارغ از این که اغلب رشته های تحصیلی موجود در بازار اشباع شده و فرصتی برای عرض اندام به تازه واردها نیست لذا از آن جا که نگرش‌ها‌ به رشته‌ها‌ی دانشگاهی حسب واقعیات موجود جامعه نیست خیلی‌ها‌ مرتکب اشتباه می شوند و رشته ای را انتخاب می کنند که اساسا هیچ نفعی برای آن ها ندارد. یکی از این رشته ها که سال های گذشته جزو مشاغل نان و آب دار محسوب می شد انواع مهندسی ها بود. روزگاری پدرها و مادرها آرزوی مهندس شدن فرزندانشان را داشتند در واقع اسم دهن پر کن مهندس و آینده درخشان پیش بینی شده برای این رشته تحصیلی و شغلی این تفکر را دامن زده بود اما به نظر می رسد حالا دیگر مهندسی هم به جرگه دیگر رشته های بدون بازار کار و فارغ التحصیلان بیکار پیوسته و خبری از وعده وعیدهای تامین آینده در آن نیست. آن طور که از آمار و بررسی بازار برمی آید رشد اقتصادی و ظرفیت اشتغالزایی جامعه متناسب با رشد دانش آموختگان نیست و بسیاری از فارغ التحصیلان رشته های مهندسی از تحصیلات خود نصیبی نبرده و به کار دیگری مشغولند. متاسفانه دولت و حاکمیت برنامه ای برای اشتغال مهندسان و صدور خدمات فنی و مهندسی به کشورهای دیگر ندارد امتیازاتی که در کشور ما برای صدور خدمات فنی و مهندسی داده می شود قابل قیاس با دیگر کشورها نیست و متاسفانه با این امتیازات، صادرات خدمات فنی و مهندسی به کشورهای دیگر بسیار سخت است.
به نظر می‌رسد انبوه مراکز دانشگاهی در کشور، خیل عظیمی از فارغ‌التحصیلان رشته‌ها‌ی مختلف مهندسی را در سطوح عالی تحویل جامعه داده که این موضوع می‌تواند بیانگر آن باشد که اساسا در هیچ یک از این رشته‌ها‌ کمبود خاصی مشاهده نمی‌شود و در برخی رشته‌ها‌ حتی با اشباع روبه رو هستیم. به قول برخی کاسب‌ها‌، در برخی مشاغل و رشته‌ها‌ آن قدر دست زیاد است و به قدری مازاد وجود دارد که ورود به آن ها می‌تواند قماری بزرگ محسوب شود. طبق یک قاعده و عرف مشخص، وقتی تعداد زیادتری از فارغ التحصیلان یک رشته مشخص از فراوانی و تجمع زیاد برخوردار باشند، بازار کار رقابتی و متنوع نمی‌شود بلکه به دلیل اشباع بیش از حد کارایی خود را از دست می‌دهد و ممکن است نتواند قادر به جذب افراد بیشتری در رشته مورد نظر باشد.
ارتباط میان بازار کار و جامعه دانشگاهی سال هاست که به عنوان یک ضرورت مطرح شده و نبود ارتباط میان این دو بخش منجر به ایجاد بحران‌ها‌ی متعدد در تشدید بیکاری فارغ التحصیلان شده است چراکه در واقع هیچ‌گونه ارتباطی میان نیاز بازار کار و گسترش رشته‌ها‌یی که کارکردی ندارند مشاهده نمی شود. این اتفاق یک تاثیر ناخواسته منفی داشته و آن اینکه به پدیده مدرک گرایی بیش از پیش دامن زده است ضمن آنکه طی سال های اخیر مسئولان آموزشی متوجه شده‌اند که پاشنه آشیل بیکاری فارغ‌التحصیلان در مقاطع بالا، نبود مهارت و عدم‌آشنایی به یک فن برای ورود به بازار کار بوده است.
عضو شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور در گفت و گو با خبرنگار «خبر جنوب» ضمن تبریک و گرامیداشت روز مهندسی؛ در خصوص اهمیت علم مهندسی در توسعه کشور گفت: مهندسی نه فقط کاربرد علوم و فنون را برای توسعه ساختارها و نیز طراحی بلکه هدفی مهم تر یعنی درک رفتارهای ساختمان را تحت شرایط و موقعیت‌های ویژه و معین دنبال می کند بنابراین به یقین، مهندس علاوه بر اینکه با تمام جنبه‌ های مرتبط با موضوع ساختمان و مسائل مالی و اقتصادی و حتی حقوقی سروکار دارد بلکه باید اخلاق حرفه ای را نیز مدنظر قرار داده و با اصول آن آشنایی داشته باشد.
دکتر طاهره نصر افزود: یکی از چشم اندازهای مطرح برای کشور، رسیدن به توسعه پایدار است که در اسناد توسعه کشور به صورت آشکار دیده می شود هرچند در بسیاری موارد اصولی که در این راستا ضروری است نادیده انگاشته می شود اما در همین راستا، با توجه به اصول علم نوین بایستی مهندسی به گونه ای باشد که محیط طبیعی را نیز مدنظر قرار داده و در فرایند طراحی یا کاربری سیستم‌ ها از منابع و انرژی پایدار استفاده بهینه شود تا خطری برای محیط زیست ایجاد نشود و نسل های آینده نیز قادر باشند نیازهای خود را برطرف کنند.
دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی شیراز با اشاره به این که ایران در تربیت مهندس، در بین کشورهای جهان، آمار قابل توجهی را به خود اختصاص داده بیان کرد: اما متأسفانه این تعداد فارغ التحصیل رشته مهندسی و به بیانی دیگر توسعه بی رویه آموزش عالی، به دلیل عدم توجه به بازار کار، نتیجه خوبی نداشته است.
دکتر نصر عدم توجه به نیاز بازار کار به تعداد مهندس توسط مسئولان وزارت علوم و نیز عرصه آموزش را مسئله مهمی خواند و گفت: متاسفانه طرح آمایش آموزش عالی در ایران مورد توجه نیست و به نوعی می توان گفت توسعه آموزش عالی بر اساس تقاضای جامعه است نه بر اساس آمایش. به نظر می رسد اگر طرح آمایش آموزش عالی و همچنین نیازسنجی برای توسعه آموزش عالی در نظر گرفته شود می توان آینده بهتری را برای فارغ التحصیلان دانشگاهی رشته های مهندسی (علی الخصوص هر یک از رشته های مهندسی ساختمان) متصور بود.
وی در پاسخ به این که چالش های موجود در حوزه مهندسی خصوصا در رشته های پرکاربرد چیست بیان کرد: این پرسش از دو منظر قابل بررسی است. نخست اینکه چالش های حرفه برای کشور بررسی شود و دوم اینکه مسئولیت مهندسان مورد بحث قرار گیرد.
این استاد دانشگاه در خصوص چالش های مهندسی در توسعه کشور، بیان کرد: متأسفانه در ساخت و سازها در بسیاری موارد علاوه بر اینکه اخلاق حرفه ای رعایت نمی شود، کیفیت ساخت نیز مورد بی توجهی قرار می گیرد این مورد آسیبی جدی برای کشور و شهروندان به دنبال دارد. از منظر سیاست گذاری، کیفیت بهینه ساخت، کیفیت مصالح و توجه به استاندارد در بکارگیری مصالح، ساخت بنا توسط سازنده ذی صلاح، توجه به مطالعات ژئوتکنیک برای ساخت ساختمان¬ها حتی ساختمان های مسکونی و توجه به مقاومت زمین و نوع خاک منطقه، توجه به مباحث هیدرولوژی و مهار سیلاب ها در مطالعات جامع و مکان یابی در بحث های شهرسازی و ساخت و ساز شهری، اصولی هستند که بارها در قوانین و مقررات و آیین نامه ها و مباحث مقررات ملی ساختمان به درستی مورد تأکید قرار گرفته اند اما در بسیاری اوقات مورد بی توجهی قرار می گیرد که علت این بی توجهی را باید در نهادهای مدیریتی شهرها جست و جو کرد.
دکتر نصر ادامه داد: به طور مثال اگرچه ساختمان باید توسط سازنده ذی صلاح ساخته شود اما متأسفانه در بعضی کلانشهرها این اتفاق به گونه ای دیگر رقم خورده است و حتی در صدور شناسنامه های فنی و ملکی توجهی به حضور سازنده ذی صلاح نشده که این مورد خلاف نص صریح قانون است.
وی اظهار کرد: در نمونه ای دیگر می توان به تاب آوری شهرها اشاره نمود که یکی از مؤلفه های مؤثر در آن را باید در مکان یابی برای شهرها و به تبع آن چگونگی مکان یابی کاربری های مختلف ساختمانی دانست. اما آیا به راستی این مورد در حاشیه رودخانه ها، یا بر روی گسل ها و یا مواردی از این قبیل مورد توجه قرار می گیرد؟ به بیانی دیگر، اگرچه تمام موارد فوق الذکر در دانشگاه ها برای رشته های مهندسی بیان می شود در بسیاری موارد مورد بی توجهی است که این بی توجهی در زمان بحران، بسیار مسأله ساز می باشد.
عضو شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور افزود: در مورد دوم، یعنی مسئولیت مهندسان، می توان گفت به طور کلی مسئولیت های اخلاقی مهندسان در بخش هایی از قبیل وظائف عمومی، توجه به حقوق بهره¬برداران، رعایت مسائل زیست¬محیطی، تأمین کیفیت و رعایت استانداردها، توجه به اهداف ملّی و ماندگار، عدم سوء استفاده از بی¬اطلاعی کارفرما در ارائه خدمات تخصصی، توجه به اخلاقیات و ترجیح آن بر وجوه اقتصادی خدمات مهندسی و ... تقسیم بندی شده است. در این میان مسئولیت در قبال جامعه مسأله ای بسیار مهم است چرا که مهندسان در قبال حفاظت از سلامت و ایمنی جامعه از سویی و رعایت اصول اخلاقی در برابر محیط زیست از سویی دیگر وظیفه دارند و با التزام به این موارد، علاوه بر احترام به محیط زیست و مدنظر قرار دادن اصول پایداری، در پی تجلّی کیفیاتی هستند که به ایجاد محیط مناسبی برای زندگی انسان بینجامد. دکتر نصر در تعریف اخلاق حرفه‌ای مهندسی و اجرایی شدن آن در کشور گفت: در تعاریف، اخلاق مهندسی این گونه تعریف شده است: «کاربرد اصول اخلاقی و استاندارهای حرفه ای مرتبط با ارزش های اخلاقی که اغلب با شرایط فرهنگی، اجتماعی و سیاسی هر کشور مرتبط است». همچنین در ضرورت توجه به تدوین منشورهای اخلاق مهندسی ذکر این مورد ضروری است که آیین نامه هاي اخلاقی باعث افزایش اعتبار و ارزش حرفه مهندسی می شوند. در همین راستا، نظامنامه رفتار حرفه اي اخلاقی در مهندسی ساختمان در تیرماه 1395 توسط وزارت راه و شهرسازي به اعضاي جامعه مهندسی فعال در ساخت و سازهاي شهري ابلاغ شده است که اولین اقدام رسمی جامعه مهندسی ایران براي برخورداري از آیین نامه اخلاق حرفه اي به حساب می آید. وی در پایان بیان کرد: به نظر می رسد جامعه مهندسی امروز باید دارای نظام جامعی باشد که کیفی سازی ساخت و ساز در آن تعریف شود. برای تدوین و راه اندازی نظام ملی ساخت و ساز (به عنوان اولین هدف از اهداف توسعه مهندسی وزارت راه و شهرسازی) باید توسعه فرهنگ مهندسی در جامعه و توسعه ارزش ها در مهندسی به عنوان اهداف کلانی در نظر گرفته شود که البته در راستای توجه به فرهنگ سازی صنعت ساختمان خواهد بود. همچنین باید آن گونه که شایسته است از زحمات و خدمات مهندسان قدردانی شود چرا که خدمات مهندسی متأسفانه مورد بی مهری قرار گرفته است.


/انتهای متن/
صاحب امتیاز و مدیرمسئول نشریات بین المللی خبر : حسین واحدی پور
License owner & Editor in Chief: HosseinVahedipour
Copyright © 2013 KHABAR International Publications Group. All rights reserved.