دست‌کاری در خودرو، بازی با جان مردم

مرجان دهقانی-«خبرجنوب »/ توقیف ۱۶۶ خودروی شوتی در فارس طی یک هفته، بار دیگر توجه‌ها را به یکی از چالش‌های انتظامی و ترافیکی استان جلب کرده است خودروهایی که با تغییر در ساختار و مشخصات فنی، برای جابه‌جایی کالای قاچاق به کار گرفته می‌شوند و تردد پرسرعت آن‌ها در جاده‌ها، خطر تصادف و واژگونی را برای رانندگان و دیگر کاربران ترافیکی افزایش می‌دهد. مقابله با خودروهای شوتی از جمله موضوعاتی است که سردار عزیزالله ملکی، فرمانده انتظامی فارس از ابتدای حضور خود در این استان آن را در شمار اولویت‌های کاری پلیس قرار داد. او در دیدارها و نشست‌های خود نیز بر برخورد با این خودروها و نقش آن‌ها در قاچاق کالا و ناامنی جاده‌ها تأکید کرده است.

اکنون آمار توقیف ۱۶۶ خودروی شوتی در یک هفته، بار دیگر ابعاد این مسئله را برجسته کرده است. سرهنگ حمید افرامن، معاون فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی فارس، با اشاره به وضعیت فعالیت این خودروها در استان بیان کرد: عمده تردد خودروهای شوتی در محورهای جنوبی فارس انجام می‌شود.

به گفته او، بیشتر خودروهای شوتی توقیف‌شده حامل بار قاچاق بوده‌اند و تغییر در ارکان و مشخصات فنی خودرو با هدف فراهم‌کردن امکان جابه‌جایی این محموله‌ها صورت گرفته است.

افرامن با اشاره به دست‌کاری ساختار خودروها خاطرنشان کرد: در این خودروها، ارکان و استانداردهای کارخانه‌ای تغییر داده می‌شود تا امکان حمل کالای قاچاق فراهم شود اقدامی که خود تخلف و جرم محسوب می‌شود و پلیس با آن برخورد می‌کند.

اما مسئله خودروهای شوتی تنها به جابه‌جایی کالای قاچاق محدود نمی‌شود. تغییرات اعمال‌شده در بخش‌های مختلف خودرو، از جمله قسمت موتور و مشخصات ظاهری و فنی، در کنار تردد با سرعت‌های بالا خطرات جدی برای ایمنی جاده‌ها ایجاد می‌کند.

معاون فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی فارس در این باره هشدار داد: دست‌کاری در مشخصات فنی خودرو و افزایش سرعت آن موجب می‌شود این خودروها با سرعت‌های بالا در جاده‌ها تردد کنند و احتمال تصادف و واژگونی آن‌ها افزایش یابد.

وی با اشاره به پیامدهای این وضعیت تصریح کرد: در موارد متعددی، تردد خودروهای شوتی به تصادفات شدید و حتی فوت راننده یا سرنشینان منجر شده است. افزون بر این خطر تنها متوجه سرنشینان این خودروها نیست و سایر کاربران ترافیکی، از جمله رانندگان خودروهای دیگر و عابران پیاده نیز ممکن است قربانی حوادث ناشی از تردد آن‌ها شوند.

توقیف ۱۶۶ خودروی شوتی در مدت یک هفته، در کنار آمارهای پیشین پلیس از برخورد با این خودروها، نشان می‌دهد مقابله با این پدیده همچنان یکی از موضوعات مهم انتظامی در فارس استموضوعی که علاوه بر مقابله با قاچاق کالا، با ایمنی تردد در محورهای مواصلاتی و حفظ جان شهروندان نیز ارتباط مستقیم دارد.

با این حال تداوم توقیف خودروهای شوتی در محورهای استان نشان می‌دهد که برخورد با این پدیده نمی‌تواند به توقیف خودروهای حامل بار قاچاق محدود بماند چراکه تغییر در ساختار فنی خودروها و به‌کارگیری آن‌ها در مسیرهای پرتردد، علاوه بر تخلفات اقتصادی، مستقیماً ایمنی جاده‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از این منظر، شناسایی و برخورد با عوامل تغییر غیرمجاز مشخصات فنی خودروها، مقابله با شبکه‌های سازمان‌یافته حمل کالای قاچاق و کنترل مستمر محورهای جنوبی فارس در کنار اقدامات انتظامی، می‌تواند در کاهش مخاطرات ناشی از فعالیت خودروهای شوتی مؤثر باشد. مسئله‌ای که اهمیت آن تنها در مقابله با قاچاق خلاصه نمی‌شود بلکه با حفظ جان رانندگان، سرنشینان و دیگر شهروندانی که از این جاده‌ها عبور می‌کنند، گره خورده است.

ابعاد خطرآفرینی خودروهای شوتی را می‌توان در آمار سوانح مرتبط با این خودروها در سطح کشور نیز مشاهده کرد. براساس اعلام رئیس پلیس راه راهور فراجا، در سال ۱۴۰۴، ۳۵۸ نفر در حوادث مرتبط با خودروهای شوتی جان خود را از دست دادند و ۵۱۳ نفر نیز مصدوم شدند. آماری که اگرچه از کاهش ۱۲ درصدی تلفات نسبت به سال قبل حکایت دارد، اما همچنان از سنگینی پیامدهای جاده‌ای این پدیده خبر می‌دهد.

هرچند آمار مستقلی از تعداد تصادفات و تلفات ناشی از خودروهای شوتی در فارس در دست نیست، اما تردد این خودروها در محورهای جنوبی استان و تغییرات غیرمجاز در ساختار فنی آن‌ها، ضرورت کنترل مستمر این مسیرها و برخورد با عوامل دخیل در آماده‌سازی و به‌کارگیری خودروهای شوتی را برجسته می‌کند. مقابله با این پدیده، تنها مبارزه با قاچاق کالا نیست بلکه اقدامی برای جلوگیری از حوادثی است که می‌تواند جان دیگر کاربران جاده‌ها را نیز به خطر بیندازد.