جهش اقتصادی در فارس چگونه محقق می‌شود؟

سالهاست رشد اقتصادی به عنوان یکی از مهمترین دغدغه مسئولان استان فارس به شمار می‌رود؛ دغدغه‌ای که این روزها از یک رویکرد و شعار به تلاشی برای اجرایی شدن رسیده است.

استاندار فارس در جلسه شورای اداری اخیر اعلام کرد که این استان، آماده جهشی جدید در مسیر رشد اقتصادی است؛ حسینعلی امیری معتقد است با تعریف محورهای مشخص توسعه، فراهم‌سازی بسترهای سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی و تمرکز بر انرژی‌های نو، موتور توسعه فارس روشن شده و استان آماده جهشی جدید در مسیر رشد اقتصادی و اجتماعی است.

او می‌گوید سند توسعه فارس در شورای برنامه‌ریزی در حال تدوین است و بر اساس ظرفیت‌ها و مزیت‌های نسبی استان، محورهای اصلی توسعه تعریف شده‌اند.

اما آنچه در حال حاضر بیش از هر چیز دیگر حائز اهمیت است راهبردهایی برای رسیدن به این جهش بزرگ در مسیر رشد اقتصادی است.

یک پژوهشگر توسعه اقتصادی معتقد است اظهارات استاندار فارس اگر با تداوم برنامه‌ریزی، مشارکت نخبگان و واقع‌بینی همراه باشد، می‌تواند نقطه عطفی در تاریخ توسعه فارس باشد.

فرصتی طلایی در سرزمین آفتاب و باد

دکتر امین عربی پژوهشگر اقتصادی در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا افزود: استان فارس به لحاظ جغرافیایی یکی از مستعدترین مناطق ایران برای توسعه انرژی‌های نو است؛ میانگین تابش خورشید در بیش از ۳۰۰ روز سال، وسعت جغرافیایی، دشت‌های باز و وجود بادهای محلی، این استان را به بهشتی برای سرمایه‌گذاری در انرژی خورشیدی و بادی تبدیل کرده است.

به گفته او وجود مراکز دانشگاهی و صنعتی در شیراز، مرودشت و جهرم، می‌تواند بستر مناسبی برای آموزش، طراحی و بومی‌سازی فناوری‌های نو باشد.

ناترازی انرژی، تهدیدی ملی

عضو انجمن اقتصاددانان ایران ناترازی انرژی را از مهمترین چالش‌های کنونی فارس دانست و ادامه داد: واقعیت آن است که نه تنها استان فارس بلکه سایر استان‌ها با چالش بزرگ ناترازی انرژی مواجه هستند؛ مصرف برق در ماه‌های گرم سال به اوج می‌رسد و صنایع، کشاورزان، خانوارها و حتی مراکز درمانی از قطع برق آسیب می‌بینند.

او اضافه کرد: این ناترازی ناشی از رشد مصرف، فرسودگی نیروگاه‌ها و عدم توسعه کافی منابع پاک است؛ استان فارس نیز از این چالش بی‌نصیب نمانده و راهکار اصولی، توسعه تولید انرژی با تکیه بر منابع نو است.

فرصت‌های اقتصادی و اشتغال‌آفرینی

عربی بر راه‌اندازی نیروگاه‌های خورشیدی جهت ایجاد فرصت‌هایی برای اشتغال‌آفرینی تأکید کرد و گفت: برآوردها نشان می‌دهد که تنها با استفاده از ۱۰٪ ظرفیت تابش خورشید در فارس، می‌توان ده‌ها نیروگاه خورشیدی کوچک و متوسط راه‌اندازی کرد که نه‌تنها برق پایدار تأمین می‌کند، بلکه هزاران فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم در حوزه ساخت، نصب، بهره‌برداری و نگهداری ایجاد خواهد کرد؛ همچنین ورود به زنجیره تأمین پنل، اینورتر و تجهیزات می‌تواند صنعت استان را متحول کند.

تجربه‌ای کوچک از آلمان، الگویی بزرگ برای فارس

به اعتقاد او در مسیر گذار به انرژی‌های نو، کشور آلمان یکی از الهام‌بخش‌ترین نمونه‌هاست چراکه پروژه ملی Energiewende (گذار انرژی) در آلمان، طی یک دهه سهم انرژی‌های تجدیدپذیر را از زیر ۲۰ درصد به بالای ۵۰ درصد رساند.

این پژوهشگر یادآور شد: ایالت‌های آفتابی مانند باواریا، نقش کلیدی در توسعه انرژی خورشیدی داشتند؛ شرایطی که با اقلیم فارس قابل مقایسه است؛ این تجربه نشان می‌دهد که با مشارکت مردمی، مشوق‌های اقتصادی، و حمایت نهادی، می‌توان انرژی‌های نو را از یک آرمان زیست‌محیطی به یک پیشران توسعه اقتصادی بدل ساخت.

پیامی دوستانه به استاندار

عربی به ارائه راهکارهایی برای رسیدن به جهش اقتصادی در استان فارس پرداخت و گفت: در کنار همه امیدها، باید توجه داشت که تحقق این چشم‌انداز مستلزم چند نکته کلیدی است که هم‌راستایی نهادی یکی از این مولفه‌ها به شمار می‌رود؛ اگر هماهنگی بین دستگاه‌ها، شهرداری‌ها، بانک‌ها و وزارت نیرو برقرار نشود، مسیر پروژه‌ها طولانی و ناامیدکننده خواهد بود.

او بر لزوم شفافیت و امنیت سرمایه‌گذاری تأکید کرد و افزود: سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی به ثبات، قراردادهای شفاف و حمایت حقوقی نیاز دارند.

عضو انجمن اقتصاددانان ایران آمایش سرزمین و مشارکت اجتماعی را از دیگر راهکارها برای رسیدن به جهش اقتصادی عنوان کرد و گفت: نباید بدون تحلیل دقیق، مکان‌یابی پروژه‌ها صورت گیرد؛ مشارکت مردم و پذیرش اجتماعی، رمز ماندگاری طرح‌هاست.

عربی توجه به چالش‌های اقلیمی و اقتصادی را نیز ضروری دانست و ادامه داد: افزایش قیمت تجهیزات، کمبود منابع مالی و برخی نگاه‌های بازدارنده، از هم‌اکنون باید شناسایی و مدیریت شوند.

یک پیشنهاد برای آینده نزدیک

این پژوهشگر پیشنهاد داد: تشکیل «کارگروه جهش انرژی‌های نو در فارس» با حضور نمایندگان دولت، دانشگاه‌ها، بخش خصوصی و شهرداری‌ها می‌تواند راهبری کلان این مسیر را تضمین کند.

او افزود: تخصیص بخشی از بودجه عمرانی استان به پروژه‌های پایلوت خورشیدی در مناطق محروم هم نشانه‌ای عملی برای آغاز حرکت خواهد بود.

عضو انجمن اقتصاددانان ایران که معتقد است استان فارس اکنون در دوراهی فرصت و چالش ایستاده، گفت: در چنین شرایطی طرح استاندار نویدبخش است، اما تحقق آن نیازمند دقت، تعهد، شجاعت در تصمیم‌گیری و مشارکت همگانی است؛ این مسیر تنها با باور به توسعه، احترام به دانش، و عزم مشترک قابل پیمودن است.

گرچه استاندار فارس طی چند ماه اخیر به همراه تیم اقتصادی خود رایزنی های مختلفی را در عرصه اقتصادی با ارتباط گیری با نمایندگان هیات های تجاری و اقتصادی خارجی آغاز کرده و برآیند این اقدامات نوید بخش آب شدن یخ های اقتصادی چند ساله در این استان است ولی باید قبول کرد که در شرایط کنونی فارس در شروع مسیری دشوار و ناهموار قرار گرفته؛ مسیری که برای طی شدن نیاز به تلاش و عزمی جدی دارد؛ یکی از ضرورت‌های مهم در این مسیر استفاده از راهکارهای کارشناسان و بهره‌گیری از نیروی انسانی مناسب است. بدون بهره‌مندی از این ضرورت‌ها هر اندازه هم که برنامه‌ریزی‌های مناسبی برای رشد و بهبود شاخص‌های اقتصادی صورت بگیرد باز هم دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده دشوار خواهد بود.