۱۶ نوامبر؛ روز جهانی فست‌فود

از همبرگرهای پنج‌سنتی آمریکایی تا ساندویچ‌های نوستالژیک ایرانی

از همبرگرهای پنج‌سنتی آمریکایی تا ساندویچ‌های نوستالژیک ایرانی

سیما زعفرانچی-«خبرجنوب»/ ۱۶ نوامبر روز جهانی فست‌فود نام‌گذاری شده است؛ غذایی که به دلیل آماده‌سازی سریع و دسترسی آسان، به یکی از انتخاب‌های رایج در زندگی پرمشغله امروزی تبدیل شده است.

فست‌فود به غذاهایی گفته می‌شود که در زمان کوتاهی آماده و معمولاً به‌صورت بسته‌بندی‌شده عرضه می‌شوند. این نوع غذا از نیمه قرن بیستم میلادی در آمریکا رواج بیشتری پیدا کرد و به‌تدریج به کشورهای دیگر راه یافت.

فست‌فود از کجا شروع شد؟

یکی از نمونه‌های اولیه و موفق رستوران‌های زنجیره‌ای فست‌فود در سال ۱۹۲۱ در شهر ویچیتا، ایالت کانزاس آمریکا شکل گرفت. والتر اندرسون که فروش همبرگر را از یک واگن قدیمی آغاز کرده بود، با همکاری شریک تجاری‌اش نخستین شعبه رستوران «وایت کسل» را افتتاح کرد. در آن زمان، قیمت هر همبرگر تنها پنج سنت بود.

با گذشت زمان، فست‌فود از همبرگر و چند غذای ساده فراتر رفت و انواع پیتزا، مرغ سوخاری، ساندویچ و غذاهای دریایی را دربر گرفت. امروزه این غذاها در کنار انواع پیش‌غذا، نوشیدنی و دسر، بخش مهمی از صنعت غذایی جهان را تشکیل می‌دهند.

فست‌فود چگونه وارد ایران شد؟

آشنایی ایرانیان با برخی از مواد غذایی مورد استفاده در فست‌فودهای امروزی، از اوایل قرن چهاردهم شمسی آغاز شد. پس از انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷، گروهی از مهاجران روس و ارمنی به ایران آمدند و تولید سوسیس، کالباس و ژامبون را در کشور رواج دادند. این فرآورده‌های گوشتی بعدها به یکی از مواد اصلی تهیه ساندویچ تبدیل شدند.

در سال‌های جنگ جهانی دوم و پس از آن، نخستین ساندویچ‌فروشی‌ها در تهران شکل گرفتند و به‌تدریج این شیوه غذا خوردن به شهرهای دیگر نیز راه یافت. در ابتدا، ساندویچ برای بخشی از جامعه غذایی ناآشنا و حتی نشانه‌ای از تغییر سبک زندگی به شمار می‌رفت؛ اما به‌مرور جای خود را در میان مردم باز کرد. از اوایل دهه ۱۳۳۰، ساندویچ‌هایی متناسب با ذائقه ایرانی مانند کتلت، مرغ، کوکو و سالاد الویه نیز به منوی این مغازه‌ها اضافه شدند.

در دهه ۱۳۴۰، همبرگر به جمع غذاهای محبوب شهری پیوست و نخستین پیتزافروشی ایران نیز در سال ۱۳۴۷ با نام «پیتزا پنتری» در خیابان ویلا در تهران افتتاح شد. به این ترتیب، ساندویچ، همبرگر و پیتزا به‌تدریج در کنار غذاهای سنتی ایرانی جایگاه خود را پیدا کردند.

گسترش رستوران‌های فست‌فود در دهه‌های بعد، به‌ویژه با افزایش شهرنشینی، تغییر سبک زندگی و رواج رستوران‌های زنجیره‌ای، سرعت بیشتری گرفت. امروزه انواع ساندویچ، پیتزا، همبرگر، مرغ سوخاری و دیگر غذاهای آماده در شهرهای ایران عرضه می‌شوند و فست‌فود به بخشی از عادت غذایی بسیاری از خانواده‌ها تبدیل شده است.

فست‌فود؛ انتخابی سریع اما نه همیشه سالم

سرعت آماده‌سازی و تنوع طعم‌ها، فست‌فود را به انتخابی جذاب برای بسیاری از افراد تبدیل کرده است؛ اما مصرف مداوم آن می‌تواند به دلیل چربی، نمک و کالری بالا، سلامت را تحت تأثیر قرار دهد.

برای داشتن انتخابی سالم‌تر هنگام سفارش فست‌فود، می‌توان چند نکته ساده را رعایت کرد:

  • غذاهای کبابی و گریل‌شده را به انواع سرخ‌کرده ترجیح دهید.

  • به‌جای سیب‌زمینی سرخ‌کرده، سالاد سفارش دهید.

  • نوشابه را با آب جایگزین کنید.

  • اندازه کوچک‌تر غذا را انتخاب کنید.

  • در صورت امکان، غذاهای کم‌چرب‌تر و سوپ‌های سبک را در اولویت قرار دهید.

  • از مصرف مداوم فست‌فود و تبدیل آن به عادت غذایی روزانه پرهیز کنید.

روز جهانی فست‌فود می‌تواند بهانه‌ای برای نگاهی دوباره به عادت‌های غذایی‌مان باشد؛ اینکه در کنار لذت بردن از غذاهای محبوب، انتخاب‌های متعادل‌تر و سالم‌تری داشته باشیم.