آشفته خوابی!

سهیلا رفیعی نژاد-«خبرجنوب»/ اگر چه بسیاری از مردم به محض اینکه سر روی بالش می گذارند بیهوش می شوند و به قول معروف اگر بمب بترکانند بیدار نمی شود؛ اما برخی افراد به سختی شب را به صبح می رسانند. این وضعیت به گونه ای است که به قول خودشان از شب تا صبح برای آن ها به  اندازه چند روز می گذرد! در این بین برخی توجهی به رفع مشکل شان ندارند و تنها درصدی از آن ها برای درمان و کاهش و رفع مسایل مربوط به خواب به پزشک مراجعه می کنند .این وضعیت به نحوی است که عده زیادی اختلالات خواب خود را معمولی می دانند و برخی نیز آن را مخفی می کنند. در این بین شمار بسیاری از مراجعان به داروخانه ها برای درخواست داروهای خودسرانه آرامبخش یا خواب آور می خواهند. اما روانپزشک برجسته شیرازی در این خصوص به «خبرجنوب» می گوید: اختلالات خواب بسیار پنهان است و درصد زیادی از افراد درگیر نیز آن را جدی نمی گیرند  وا غلب خود درمانی می کنند.

دکتر رابرت فرنام اضافه می کند: به این نحو که خودشان قرص خواب می گیرند و مصرف می کنند. مسئول دفتر مرکز مطالعات رفتاری اعتیاد کشور می گوید: طبق آمارهای موجود 10 تا 20 درصد مردم جامعه و از جمله فارس دچار اختلالات خواب هستند و برخی از این قضیه بسیار رنج می برند و به آن ها توصیه می کنیم به جای خود درمانی و یا تحمل این وضعیت به متخصص اعصاب (روانپزشک) مراجعه نمایند و راهنمایی و کمک بخواهند.  

 دکتر فرنام افت عملکرد روزانه، احتمال بروز تصادفات، کاهش یادگیری، احتمال بروز افسردگی و مشکلات حافظه را از جمله علایم اختلالات خواب عنوان می کند. او با بیان اینکه بی خوابی در جامعه در حال افزایش است اضافه می کند: شرایط اقتصادی، شغلی، استفاده از اینترنت و شبکه های اجتماعی در ساعت های نامناسب از جمله دلایل این افزایش است؛ در این خصوص به مردم استان توصیه می کنیم 2 ساعت قبل از خواب از ابزارهایی مانند موبایل و کامپیوتر و تلویزیون استفاده نکنند.

این متخصص اعصاب و روان می گوید: برخی اختلالات خواب نیز به کیفیت خواب بر می گردد و استرس شایع ترین علت آن است همچنین استفاده دیرموقع از قهوه و چای نیز در این باره موثر است. در این باره توصیه می شود از غروب به بعد از قهوه و چای استفاده نکنند، علاوه بر این استرس را مدیریت نمایند. او همچنین در خصوص خرید خودسرانه داروهای آرامبخش و خواب آور توسط افراد بدون نسخه گله مندی می کند و می گوید: حتی در مواردی شاکی هستیم که برخی چگونه داروها را بدون نسخه از داروخانه ها در استان تهیه می کنند؛ چرا که موارد خودکشی هم با این قرص ها داریم. 

دکتر فرنام همچنین در خصوص علامت هایی که باید جزو اختلالات احتمالی خواب به آنها شک کرد و به روانپزشک مراجعه کرد نیز عنوان می کند: علایمی مانند افرادی که خواب شان نمی برد، بی دلیل در خواب بیدار می شوند، کابوس می بینند؛ همچنین احساس نفس تنگی در خواب می تواند جزو اختلالات خواب باشد و البته برای تشخیص باید به روانپزشک مراجعه نمود. او در پاسخ به سوالی در خصوص وجود کلینیک های تخصصی خواب در سطح شیراز و نحوه فعالیت آنها نیز می گوید: برخی افراد کیلینیک های تخصصی در زمینه خواب تاسیس کرده اند که می تواند کارساز باشد؛ اما معتقدم آنها نیز تک بعدی اند و مثلا اگر اضطراب علت اختلال در خواب باشد باز هم نیاز به روانپزشک می شود و آن فعالیت ها هم باید زیر نظر روانپزشک و یا با همکاری آن ها صورت گیرد. دکتر فرنام ابراز امیدواری می کند که افراد به جای خود درمانی و گوش دادن به حرف در و همسایه برای رفع مشکلات کم خوابی و بیخوابی و از این قبیل نزد متخصص بروند تا زودتر به مشکلات آن ها رسیدگی شود.  این روانپزشک می گوید: مراجعه دیر موقع درمان را پیچیده تر می کند و فرد را نیز مجبور به تحمل یک سری عوارض ناشی از بی توجهی به درمان می نماید.

وابستگی از علایم مصرف خودسرانه داروهای خواب آور

اما رییس انجمن داروسازان فارس نیز عنوان می کند: داروهای اعصاب، یا آرامبخش و خواب آور در بیشتر فصول در دسته بیشترین داروهایی است که مردم هنگام مراجعه درخواست فروش بدون نسخه را دارند. دکتر محمد منفرد می گوید: به جز در زمستان که به دلیل شیوع انفلوآنزا و سرماخوردگی و این قبیل که آنتی بیوتیک ها بیشترین درخواست فروش بدون نسخه را دارد، داروهای اعصاب و خواب رتبه اول را در مصرف خودسرانه دارد.

او اضافه می کند: فروش این داروها بدون نسخه ممنوع است و معتقدم بالای 95 درصد همکاران ما در استان به این قضیه متعهد هستند، اما برخی مراجعان هم با تهدید، ارعاب و حتی زور و شکستن شیشه دارو را می گیرند و واقعا گاهی پرسنل مجبور می شوند برای حفظ جان و امنیت خود زیر بار این مراجعان بروند.

رییس انجمن داروسازان فارس می گوید: از سوی دیگر گاهی مردم با ترفندهای مختلف و اینکه مسافرم و نسخه ام را نتوانسته ام تمدید کنم و این قبیل داروهای یادشده را تهیه می کنند. در عین حال فروش بدون نسخه پزشک ممنوع است و ما نیز در این خصوص حساس هستیم و اگر غیر این باشد خلاف صورت گرفته است. این داروساز وابستگی را جزو علایم مصرف خودسرانه داروهای اعصاب و خواب آور می داند و می گوید: مردم باید بدانند که برای دریافت این قبیل اقلام دارویی باید نزد روانپزشک بروند و در صورت لزوم با دوز مد نظر پزشک آن را در مدت زمان تعیین شده استفاده نمایند. دکتر منفرد اضافه می کند: وگرنه مصرف خودسرانه وابستگی می آورد و کنار گذاشتن آن را سخت می کند. علاوه بر این عدم اطلاع از میزان مصرف دارو می تواند خطرناک باشد و حتی در مواردی باعث مرگ فرد شود.