استفاده از ظرفیت آب‌های خاکستری، راهکاری برای مدیریت منابع آب در فارس

خشکسالی و کاهش بارندگی‌ها در یکی دو دهه اخیر زندگی انسان را در مناطق مختلف زمین تحت تاثیر قرار داده است؛ این موضوع از آن رو حائز اهمیت است که آب عنصر اساسی حیات بر روی کره زمین به شمار می‌رود، ایرانیان در طول تاریخ با مقوله کم‌آبی بیگانه نبوده‌اند و راه‌های سازگاری با آن را با احداث سازه‌هایی مانند قنات و ساز و کار تقسیم آب فراگرفته و به آن عمل کرده‌اند.

با توجه به بحران آب و کم شدن منابع آبی زیر زمینی راهکارهای زیادی برای مدیریت منابع آب و نحوه مصرف آنها مطرح شده که از جمله آنها استفاده از آب های خاکستری است که با مدیریت آن می توان تا حدی به منابع آبی کمک کند.

اواخر آذرماه امسال شاهد بارش های خوبی در فارس بودیم اما طبق اعلام شرکت آب منطقه‌ای فارس، با وجود بارش‌های خوب اخیر، افزایش حجم ذخایر سدها و رشد میانگین بارندگی بلند مدت مشابه سال گذشته، به معنی برون‌رفت از وضعیت خشکسالی نیست و همچنان استان در بحث آب نیاز به مدیریت درست دارد.

آب خاکستری محصول شست‌وشوی لباس، استحمام، روشویی و ظرفشویی است که می توان با مدیریت صحیح آن را دوباره به چرخه مصرف بازگرداند؛ تجربیات کشورهای موفق در این زمینه گویای این مطلب است که استفاده مجدد از آب خاکستری، بخش مهمی از مشکل جوامع را حل می‌کند

عزم دولت و وزارت نیرو در بازچرخانی آب و استفاده از آب‌های خاکستری جدی است؛ ‌باید از منابع آب‌ موجود صیانت و در استفاده از ابزارهای و وسائلی که آب سالم و بهداشتی را با کمترین هدررفت به مشترکین میرساند استفاده نمود.

شرکت آب و فاضلاب استان فارس با هدف افزایش سطح بهداشت عمومی و جلوگیری از آلودگی‌های زیست‌محیطی، از سال ۱۳۹۲ با همکاری بانک توسعه اسلامی طرح‌های گسترده ای را جهت دفع بهداشتی و اصولی فاضلاب شهری در ۶ شهر استان فارس از جمله شهر فسا با تامین اعتباری افزون بر ۱۴۳/۷ میلیون یورو آغاز نمود.

استفاده از پساب در صنعت

مدیرعامل آب وفاضلاب فارس به طرح‌های استفاده از پساب اشاره کرد و گفت: برابر با برش برنامه هفتم توسعه برای استفاده از آب های غیرمتعارف مثل پساب ظرفیت های تصفیه خانه ها را ارائه کردیم و از جمله برای پساب تصفیه خانه اقلید با فولاد اقلید قرارداد بسته ایم.

علی شبانی افزود: فولاد اقلید برای مدت ۲۰ سال از پساب تصفیه‌خانه استفاده خواهد کرد؛ این اقدام علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف آب شرب، هزینه احداث و نگهداری شبکه‌ها را نیز تامین می‌کند.

علی شبانی افزود: فولاد اقلید در ازای استفاده از این پساب قرار است که ظرفیت زیرساختی تصفیه خانه و شبکه را تکمیل کند.

وی تاکید کرد: تصفیه خانه مرودشت و کازرون در قالب مدل های مالی تعیین شده وزارت نیرو، در فراخوان جذب سرمایه گذار قرار داده شده است.

مدیرعامل شرکت آب وفاضلاب فارس گفت: هم اینک ۲.۲ میلیون متر مکعب در سال به ارزش سه هزار و ۸۳۵ میلیارد ریال قرارداد بسته ایم.

شبانی بیان کرد: در شهرهای دیگر مثل استهبان، نورآباد، آباده، جهرم آمادگی داریم با سرمایه گذاران مذاکره بکنیم.

وی ادامه داد: برای تکمیل تصفیه خانه ها و شبکه های زیرساختی در نی ریز، فسا، فیروزآباد، سپیدان و داراب از محل بانک توسعه اسلامی در حال تکمیل فاضلاب هستیم البته از ماده ۵۶ هم استفاده می کنیم تا تصفیه خانه این شهرها ساخته شود.

مدیرعامل شرکت اب و فاضلاب استان فارس تاکید کرد: از نیمه دوم سال گذشته سه هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان قرارداد از محل بانک توسعه اسلامی برای فاضلاب پنج شهر (نی ریز، فسا، فیروزآباد، سپیدان و داراب) داشته ایم.

وی گفت: تسهیلات ماده ۵۶ تامین مالی است و به شهرهای جهرم، کازرون و اقلید در بحث فاضلاب در سال گذشته حدود ۳۰۰ میلیارد تومان هزینه داده ایم.

شبانی تصریح کرد: برای امسال برنامه داریم از تسهیلات ماده ۵۶ برای شهرهای جهرم، کازرون، استهبان و نورآباد استفاده کنیم.

پروژه های آبی استان در یک نگاه

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب فارس گفت: از سال گذشته تاکنون افزون بر ۲۱۷ پروژه آب و فاضلاب شامل ۲۰۴ پروژه آبرسانی و ۱۳ پروژه فاضلاب با اعتباری بالغ بر ۳۰۸۲ میلیارد تومان در استان فارس گشایش یافته است که بخش قابل توجهی از آرامش آبی در استان را مرهون به ثمر نشستن همین پروژه های تامین آب هستیم.

شبانی افزود: در سال گذشته ۱۶ پروژه تصفیه خانه فاضلاب منتفع از تسهیلات بانک توسعه اسلامی با اعتباری بالغ بر ۳۶۰۰ میلیارد تومان در شهرهای داراب، نی ریز، فسا، فیروزآباد، آباده و سپیدان به پیمانکاران ابلاغ گردید که بالغ بر ۲۰۰۰ میلیارد تومان از این اعتبار تاکنون جذب شده است و این پروژه ها به طور مجموع بالغ بر ۷۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارند.

وی ادامه داد: از محل تسهیلات ماده ۵۶ هم در سال ۱۴۰۳ بالغ بر ۱۷۱۴ میلیارد ریال تسهیلات به منظور اجرای بخشی از خطوط انتقال و شبکه جمع آوری فاضلاب شهرهای جهرم، کازرون و اقلید جذب شده است و ۴۲۰ میلیارد ریال هم از همین محل در بخش آب شرب شهرستان جهرم هزینه شده است.

شبانی اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ نیز ۱۲۵ میلیارد ریال تاکنون از محل تسهیلات ماده ۵۶ برای اجرای پروژه تامین آب در شهرستان جهرم جذب شده است.

همچنین مرحله دوم طرح های فاضلاب شهرهای جهرم و کازرون و مرحله ی اول فاضلاب شهرهای نورآباد و استهبان برای اخذ تسهیلاتی به مبلغ ۱۶ هزار میلیارد ریال به منظور ایجاد بخشی از تاسیسات فاضلاب در این مناطق در دست پیگیری می باشد.

استان فارس دارای یک‌میلیون و ۲۰۰ هزار مشترک است؛ ۶۷ درصد مشترکان شهری و ۳۳ درصد روستایی هستند؛ به دلیل نوع ساخت‌وساز، فضای سبز و دامداری، سرانه مصرف در روستاها بیشتر از شهرهاست.

از مجموع چهار هزار روستای فارس، ۲ هزار و ۳۰۰ روستا به طور مستقیم تحت پوشش آبفا قرار دارند.

حدود ۸۴ درصد آب شرب فارس از یک‌هزار و ۳۰۰ حلقه چاه تامین می‌شود و مابقی از سدها و منابع سطحی است؛ در سال جاری ۸۵ حلقه چاه کشاورزی شناسایی و به مدار آب شرب اضافه شده است تا بخشی از نیازهای فوری جبران شود.