شطرنج فارس؛ قطبی که دوباره به روزهای اوج فکر میکند
گفتوگوی اختصاصی «خبرجنوب» با جهانبخش روستایی، رئیس هیأت شطرنج استان فارس
ادمین ۵
علی جمشیدپور- «خبرجنوب»/ شطرنج، ورزش اندیشههاست؛ رشتهای که پیروزی در آن بیش از قدرت بدنی، حاصل تفکر، صبر، آیندهنگری و تصمیمگیری در لحظه است. شاید به همین دلیل باشد که این رشته در بسیاری از کشورهای جهان، تنها یک ورزش محسوب نمیشود، بلکه ابزاری برای پرورش ذهن، افزایش خلاقیت و تربیت نسل آینده به شمار میرود. ایران نیز طی سالهای اخیر با ظهور استعدادهای درخشان، جایگاه قابل توجهی در شطرنج آسیا و جهان به دست آورده و استان فارس همواره یکی از خاستگاههای اصلی این موفقیتها بوده است.
فارس در سالهای گذشته شطرنجبازان، مربیان و داوران شاخصی را به کشور معرفی کرده و همواره در ردههای مختلف سنی جزو استانهای مدعی بوده است. با این حال، این رشته نیز مانند بسیاری از رشتههای ورزشی، روزهایی را پشت سر گذاشت که نبود مدیریت با ثبات، کمبود امکانات و دشواریهای مالی، روند توسعه آن را با چالش روبهرو کرد.
اکنون با آغاز دوره جدید مدیریتی، مسئولان هیأت شطرنج فارس امیدوارند با برنامهریزی منسجم، استفاده از ظرفیت شهرستانها، توجه ویژه به ردههای پایه و افزایش تعامل با مسئولان و بخش خصوصی، دوباره جایگاه واقعی شطرنج فارس را در کشور تثبیت کنند.
جهانبخش روستایی که از دیماه ۱۴۰۳ ریاست هیأت شطرنج فارس را بر عهده گرفته، از مدیران باسابقه ورزش آموزش و پرورش استان به شمار میرود. او سالها به عنوان مربی ورزش، مسئول تربیت بدنی آموزش و پرورش شهرستان مرودشت، رئیس هیأت فوتبال مرودشت، کارشناس تربیت بدنی اداره کل آموزش و پرورش فارس و اکنون نیز به عنوان مسئول تربیت بدنی آموزش و پرورش ناحیه ۴ شیراز فعالیت کرده و تلاش دارد تجربیات سالها مدیریت ورزشی را در مسیر توسعه شطرنج فارس به کار گیرد.
به مناسبت روز جهانی شطرنج، با رئیس هیأت شطرنج فارس درباره جایگاه این رشته در استان، ظرفیتهای موجود، مشکلات، برنامههای آینده و مهمترین مطالبات جامعه شطرنج گفتوگو کردهایم.
روز جهانی شطرنج؛ فرصتی برای یادآوری ظرفیتهای فارس
جهانبخش روستایی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به اهمیت روز جهانی شطرنج گفت: این روز تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه فرصتی برای قدردانی از خانواده بزرگ شطرنج و تأکید بر نقش این رشته در پرورش تفکر، خلاقیت و فرهنگ است. شطرنج ورزشی است که انسان را به تصمیمگیری صحیح، آیندهنگری و نظم ذهنی عادت میدهد و به همین دلیل در بسیاری از کشورهای دنیا جایگاه ویژهای دارد.
وی افزود: برای استان فارس نیز این روز یادآور پیشینه ارزشمند شطرنج و استعدادهای فراوانی است که طی سالهای گذشته از دل این استان به ورزش کشور معرفی شدهاند. اعتقاد داریم فارس همچنان میتواند یکی از قطبهای اصلی شطرنج ایران باشد و برای رسیدن به این هدف برنامههای مشخصی را دنبال میکنیم.
فارس؛ استانی با پشتوانه قهرمانپروری
رئیس هیأت شطرنج فارس با اشاره به جایگاه ایران در آسیا اظهار کرد: خوشبختانه شطرنج ایران طی سالهای اخیر روند رو به رشدی داشته و امروز در سطح قاره آسیا جزو کشورهای صاحبنام محسوب میشود. در این موفقیتها نیز فارس همواره سهم قابل توجهی داشته و ورزشکاران، مربیان و داوران توانمند این استان بارها توانایی خود را در میادین ملی و بینالمللی به اثبات رساندهاند.
روستایی ادامه داد: اگر امروز از شطرنج فارس به عنوان یکی از استانهای مطرح کشور یاد میشود، این جایگاه اتفاقی به دست نیامده است. وجود مربیان دلسوز، خانوادههای همراه و استعدادهای فراوان سبب شده همواره در ردههای مختلف سنی مدعی باشیم.
وی با اشاره به افتخارآفرینی شطرنجبازان فارس خاطرنشان کرد: بدون تردید کیاشا محبوبی یکی از درخشانترین استعدادهای امروز شطرنج ایران است که با کسب سه مدال طلای ارزشمند مسابقات قهرمانی آسیا در بخشهای استاندارد، سریع و برقآسا، نام خود و استان فارس را در سطح قاره مطرح کرد.
رئیس هیأت شطرنج فارس افزود: در کنار او، ورزشکارانی همچون حمید طهماسبی با قهرمانی در مسابقات بینالمللی ابنسینا، آرتین اشرف با افتخارآفرینی در رقابتهای بینالمللی امارات و عمان و همچنین استعدادهای آیندهداری مانند نیلوفر کاظمی، محمدمهدی کاظمی، آرمین صمیمی، پارسیا اسکندری، پارسا نوروزیان، مهدی شرافت، مهدی خادمی، سروش عابدی، متین قاسمی و پارسا نامداری نشان دادهاند که آینده شطرنج فارس همچنان روشن است.
روستایی تأکید کرد: موفقیت این ورزشکاران حاصل سالها تلاش مربیان و خانوادههایی است که با وجود همه سختیها، از فرزندان خود حمایت کردهاند و امیدواریم بتوانیم شرایط بهتری برای ادامه مسیر این استعدادها فراهم کنیم.
شهرستانها؛ ظرفیتی که باید بیش از گذشته فعال شود
رئیس هیأت شطرنج فارس با اشاره به گستردگی این رشته در استان اظهار کرد: خوشبختانه امروز در بیشتر شهرستانهای فارس فعالیت شطرنج جریان دارد و هیأتهای شهرستانی با امکانات موجود تلاش میکنند مسابقات و برنامههای آموزشی را برگزار کنند، اما واقعیت این است که ظرفیت استان بسیار فراتر از شرایط فعلی است.
روستایی عنوان کرد: فارس استانی پهناور با استعدادهای فراوان است و اگر امکانات آموزشی و مسابقاتی به صورت متوازن در اختیار شهرستانها قرار گیرد، بدون تردید شاهد ظهور قهرمانان بیشتری خواهیم بود. یکی از برنامههای اصلی هیأت نیز فعالتر کردن شهرستانها و ایجاد ارتباط مستمر میان هیأت استان و رؤسای شهرستانهاست.
وی ادامه داد: اعتقاد دارم توسعه شطرنج تنها از شیراز آغاز نمیشود؛ بسیاری از استعدادهای امروز شطرنج کشور از شهرهای کوچک رشد کردهاند و ما نیز تلاش میکنیم شرایطی فراهم شود تا هیچ استعدادی تنها به دلیل کمبود امکانات از مسیر پیشرفت باز نماند.
حمایت از قهرمانان؛ ضرورتی برای حفظ سرمایههای شطرنج
رئیس هیأت شطرنج فارس در ادامه با تأکید بر ضرورت حمایت از ورزشکاران گفت: قهرمانان بزرگ، یکشبه به وجود نمیآیند. پشت هر مدال، سالها تمرین، تلاش، هزینه و همراهی خانوادهها قرار دارد و طبیعی است که حفظ این سرمایهها نیازمند حمایت مستمر باشد.
روستایی اضافه کرد: یکی از اولویتهای هیأت، توجه ویژه به ردههای پایه و قهرمانان استان است. البته محدودیت منابع مالی اجازه نمیدهد آنگونه که شایسته است از ورزشکاران حمایت کنیم، اما تلاش خواهیم کرد با تعامل بیشتر با اداره کل ورزش و جوانان، فدراسیون و همچنین جذب حامیان مالی، شرایط مطلوبتری برای شطرنجبازان استان فراهم شود.
زیرساختها؛ هنوز با شرایط ایدهآل فاصله داریم
رئیس هیأت شطرنج فارس در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت زیرساختهای شطرنج استان ابراز کرد: در مقایسه با سالهای گذشته، شرایط بهتر شده است، اما هنوز تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله داریم. شطرنج نیز مانند سایر رشتههای ورزشی برای رشد نیازمند فضای تخصصی، تجهیزات مناسب و امکانات آموزشی است.
روستایی افزود: هرچه امکانات بیشتری در اختیار هیأت قرار گیرد، برگزاری مسابقات، اردوهای آموزشی و دورههای استعدادیابی نیز با کیفیت بالاتری انجام خواهد شد. نگاه ما این است که زیرساختها باید متناسب با جایگاه شطرنج فارس در کشور توسعه پیدا کند.
سالهای بلاتکلیفی؛ فرصتی که از شطرنج فارس گرفته شد
رئیس هیأت شطرنج فارس با اشاره به سالهایی که این هیأت با سرپرست یا بدون رئیس اداره میشد، اظهار کرد: بدون تردید هر زمان که ثبات مدیریتی از بین برود، برنامهریزی بلندمدت نیز آسیب میبیند. شطرنج فارس نیز از این موضوع مستثنا نبود و بخشی از فرصتهای توسعه در آن سالها از دست رفت.
وی ادامه داد: خوشبختانه امروز تلاش میکنیم با تدوین برنامهای منسجم، بخشی از عقبماندگیهای گذشته را جبران کنیم. اعتقاد داریم مسیر پیشرفت از ثبات مدیریتی، برنامهریزی دقیق و استفاده از ظرفیت همه دلسوزان شطرنج استان میگذرد و امیدواریم با همدلی خانواده شطرنج، دوباره جایگاه واقعی فارس را تثبیت کنیم.
تعامل سازنده با اداره کل ورزش و جوانان
روستایی با اشاره به ارتباط هیأت با مسئولان ورزش استان گفت: خوشبختانه تعامل بسیار خوبی میان هیأت شطرنج و اداره کل ورزش و جوانان فارس وجود دارد و جا دارد از همراهی و حمایتهای سرپرست اداره کل، آقای دوراندیش و همچنین معاونان ایشان، آقایان طیبی و افتادهنسب قدردانی کنم.
وی افزود: این همراهی باعث شده بسیاری از برنامههای هیأت با آرامش بیشتری دنبال شود و امیدواریم این تعامل در آینده نیز ادامه داشته باشد تا بتوانیم خدمات بیشتری به جامعه شطرنج استان ارائه کنیم.
جذب اسپانسر؛ حلقه مفقوده شطرنج
رئیس هیأت شطرنج فارس در ادامه به یکی از مهمترین مشکلات این رشته اشاره کرد و گفت: واقعیت این است که جذب حامی مالی در شطرنج نسبت به بسیاری از رشتههای دیگر دشوارتر است. این رشته با وجود افتخارات فراوان، کمتر در معرض دید اسپانسرها قرار دارد و همین موضوع کار را برای هیأتها سخت کرده است.
روستایی خاطرنشان کرد: البته در این مدت مذاکراتی با برخی مجموعهها انجام شده و امیدواریم با معرفی بهتر ظرفیتهای شطرنج، زمینه حضور سرمایهگذاران نیز فراهم شود؛ چرا که بدون مشارکت بخش خصوصی، توسعه پایدار ورزش امروز تقریباً امکانپذیر نیست.
بانوان؛ سرمایهای که باید بیشتر دیده شود
رئیس هیأت شطرنج فارس در ادامه گفتوگو، توسعه شطرنج بانوان را یکی از اولویتهای اصلی این هیأت عنوان کرد و گفت: خوشبختانه دختران شطرنجباز فارس از استعداد و توانایی بالایی برخوردارند و هر زمان شرایط مناسبی برای حضور آنها در مسابقات فراهم شده، توانستهاند شایستگی خود را به نمایش بگذارند.
روستایی افزود: امروز نگاه هیأت به بخش بانوان، نگاهی کاملاً حمایتی است. اعتقاد داریم سرمایهگذاری در ردههای پایه بانوان، آینده شطرنج فارس را تضمین میکند و به همین دلیل تلاش خواهیم کرد با برگزاری مسابقات، اردوهای آموزشی و دورههای تخصصی، مسیر پیشرفت این ورزشکاران هموارتر شود.
وی با اشاره به برخی استعدادهای شاخص استان اظهار کرد: خوشبختانه ورزشکارانی همچون نیلوفر کاظمی، هلنا رستاقی، پارمیس وطن و تعدادی دیگر از شطرنجبازان نوجوان و جوان فارس، آینده روشنی پیش رو دارند و اگر حمایت لازم از آنها صورت گیرد، میتوانند در سالهای آینده برای استان و کشور افتخارآفرینی کنند.
آموزش؛ مهمترین سرمایه شطرنج
رئیس هیأت شطرنج فارس یکی دیگر از برنامههای این مجموعه را توجه ویژه به آموزش عنوان کرد و گفت: شطرنج بیش از هر رشته دیگری بر پایه آموزش صحیح شکل میگیرد. هر اندازه مربیان توانمندتر باشند و آموزش از سنین پایین آغاز شود، خروجی آن نیز در سالهای آینده بهتر خواهد بود.
وی افزود: برگزاری دورههای آموزشی برای مربیان، داوران و شطرنجبازان، استفاده از ظرفیت اساتید برجسته کشور و افزایش تعامل با فدراسیون از جمله برنامههایی است که با جدیت دنبال خواهیم کرد. اعتقاد داریم آینده شطرنج فارس را باید از امروز و با سرمایهگذاری روی آموزش ساخت.
شطرنج؛ ورزشی فراتر از رقابت
روستایی با اشاره به نقش فرهنگی این رشته گفت: شطرنج تنها مسابقه و کسب مدال نیست. این ورزش در افزایش قدرت تحلیل، تمرکز، نظم ذهنی، تصمیمگیری و کنترل هیجان نقش مهمی دارد و به همین دلیل در بسیاری از کشورهای پیشرفته، بخشی از برنامههای آموزشی مدارس محسوب میشود.
وی ادامه داد: امیدواریم این نگاه در کشور ما نیز بیش از گذشته تقویت شود؛ زیرا توسعه شطرنج، در واقع سرمایهگذاری برای تربیت نسلی خلاق، منطقی و تصمیمگیر است.
آینده شطرنج فارس؛ نیازمند همدلی
رئیس هیأت شطرنج فارس با بیان اینکه حفظ جایگاه استان بدون همراهی همه ارکان این رشته امکانپذیر نیست، اظهار کرد: موفقیت زمانی حاصل میشود که خانواده شطرنج، مربیان، داوران، باشگاهها، ورزشکاران، رسانهها و مسئولان در کنار یکدیگر قرار بگیرند. خوشبختانه این همدلی در استان وجود دارد و امیدواریم با برنامهریزی مناسب، بتوانیم آن را بیش از گذشته تقویت کنیم.
وی افزود: هدف ما تنها کسب چند عنوان قهرمانی نیست؛ بلکه میخواهیم ساختاری ایجاد کنیم که هر سال شاهد معرفی استعدادهای جدید باشیم و فارس همچنان یکی از قطبهای اصلی شطرنج کشور باقی بماند.
قدردانی از خانواده شطرنج و رسانهها
روستایی در پایان از تمامی افرادی که برای رشد شطرنج استان تلاش میکنند قدردانی کرد و گفت: از خانوادههای ورزشکاران، مربیان، داوران، رؤسای هیأتهای شهرستان، باشگاهها، مسئولان ورزش استان، فدراسیون شطرنج و همه کسانی که با دلسوزی در مسیر توسعه این رشته گام برمیدارند، صمیمانه تشکر میکنم.
وی همچنین با اشاره به نقش رسانهها افزود: رسانهها همواره بازوی توانمند ورزش بودهاند. اگر امروز موفقیتها دیده میشود و مشکلات ورزش به گوش مسئولان میرسد، بخش مهمی از آن حاصل تلاش خبرنگاران و اصحاب رسانه است. از روزنامه «خبرجنوب» و همه رسانههایی که با نگاه حرفهای در کنار ورزش فارس هستند، قدردانی میکنم و امیدوارم این همراهی همچنان ادامه داشته باشد.
شطرنج فارس؛ بازگشت به جایگاه واقعی
شطرنج فارس سالهاست که یکی از قطبهای اصلی این رشته در کشور به شمار میرود؛ استانی که با معرفی قهرمانان، مربیان و داوران برجسته، سهم قابل توجهی در موفقیتهای شطرنج ایران داشته است. با این حال، همانگونه که جهانبخش روستایی نیز در این گفتوگو تأکید میکند، حفظ این جایگاه بدون برنامهریزی، ثبات مدیریتی، توسعه زیرساختها و حمایت از استعدادهای جوان امکانپذیر نخواهد بود.
آنچه از لابهلای سخنان رئیس هیأت شطرنج فارس بیش از هر چیز به چشم میآید، نگاه برنامهمحور به آینده است؛ نگاهی که بر آموزش، استعدادیابی، توجه به شهرستانها، حمایت از بانوان و تعامل با همه ارکان ورزش استان استوار شده است.
اکنون باید دید این برنامهها تا چه اندازه به مرحله اجرا خواهد رسید. اگر این مسیر با حمایت مسئولان، حضور بخش خصوصی و همدلی خانواده شطرنج همراه شود، فارس میتواند نهتنها جایگاه گذشته خود را حفظ کند، بلکه بار دیگر به یکی از مهمترین مراکز قهرمانپروری شطرنج ایران تبدیل شود؛ جایگاهی که با پیشینه این استان، دور از دسترس نخواهد بود.
