کار هست اما برای کاربلد

نیکنام خشنودی – خبرجنوب/ در حالی كه ایجاد اشتغال به یكی از مهمترین برنامه های دولت در رفع معضل بیكاری تبدیل شده، وجود رشته های نامتناسب با بازار كار بدون نیازسنجی به بیكاری دانش آموختگان دانشگاهی دامن زده است. وضعیت اشتغال دانش آموختگان بیانگر این است كه متاسفانه در این سال ها با توجه به بحث كمی گرایی در دانشگاه ها، رشته های تحصیلی نامتناسب با بازار كار تعریف شده است.

برخلاف تصور بسیاری از افراد كه انتظار موقعیت اجتماعی و رفاهی خوبی نسبت به سایر افراد جامعه پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه ها  دارند،  امروزه تحصیلات دانشگاهی نامرتبط با بازاركار و گاهی دور از مهارت آموزی، خود به معضلی دست و پا گیر تبدیل شده است. به همین دلیل با جمعیت بالای فارغ التحصیلان بیكار مواجه شده‌ایم كه بازار كاری برای خود متصور نیستند.

به گفته كارشناسان در حال حاضر بازار كار كشور به اندازه كافی توسعه پیدا نكرده و همین امر یكی از عواملی است كه به افزایش نرخ بیكاری در كشور دامن زده است در حالی كه اگر بازار كار به اندازه نرخ بیكاری توسعه یابد، قطعا ظرفیت های بیشتری هم به كار گرفته می‌شود. متاسفانه عدم تناسب برخی رشته‌های تحصیلی با نیاز بازار كار از جمله معضلات كارجویان و فارغ التحصیلان در ورود به بازار كار به شمار می‌رود. افزایش نرخ بیكاری و پایین بودن بهره‌وری موجب شده تا امروز نه تنها تحصیلات دانشگاهی منطبق با بازار كار كشور نباشد، بلكه ‌بسیاری از افراد جویای كار نیز متناسب با فضای كسب و كار كشور تربیت نشوند.

دکتر مسلم علی محمدلو عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز و استاد بخش مدیریت این دانشگاه به پرسش های مطرح در این حوزه پاسخ داد و بیان داشت: اگر ورودی به دانشگاهها را مدیریت و محدودتر کنیم خروجی دانشگاهها هم سامان می یابد، پذیرش بی رویه دانشجو آسیب های زیادی داشته است، آموزش دولتی و رایگان هزینه زیادی برای کشور ما  دارد، پس این بودجه آموزش عالی باید به بهترین نحو مورد استفاده قرار گیرد، باید دانشجویانی تربیت شوند که مورد نیاز جامعه است، اگر جامعه ما به مثلا 500 دانش آموخته یک رشته نیاز دارد اول باید این عدد را کارشناسی کنیم و به آن برسیم که همین قدر نیاز داریم، این شامل همه رشته ها می شود، باید به همان تعدادی که مهندس شیمی و حسابدار و سایر رشته ها نیاز داریم متناسب با نیاز دانشجو بگیریم، از بهترین دانش آموزان پذیرش بگیریم و بورسیه کنیم و فارغ التحصیل شوند .

عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اجتماعی و  مدیر دفتر نظارت و ارزیابی  و تضمین کیفیت دانشگاه شیراز در ادامه اضافه کرد: متاسفانه اکنون بسیاری از فارغ التحصیلان دانشگاهی یا بیکارند و شغلی ندارند یا آنکه در رشته ای که تحصیل کرده اند کار نمی کنند، این به معنی هدررفت منابع در چندین سال زحمت است، حداقل چهار سال برای دانش آموخته شدن یک جوان هزینه می کنیم و وقت می گذاریم و آموزش می دهیم و بعد از چهار سال این فرد در جایی کار می کند که هیچ ربطی به رشته اش ندارد، این بدیهی ترین گونه هدررفت منابع است. این نیاز به اتاق های فکر دارد که تحلیل و آسیب شناسی کنند. بسیاری از این فارغ التحصیلان بیکار حتی ممکن است جو حاکم بر رشته ها را هم خراب کنند و دیگر کسی حاضر نیست به این رشته ها وارد شوند.

 دکتر علی محمد لو در ادامه گفت: فارغ التحصیلان رشته مدیریت خیلی می توانند در پیشرفت و توسعه کشورمان دخیل و موثر باشند، شاید بسیاری از مشکلات جامعه ما مسایل و مشکلات مدیریتی است که با توسعه رشته های مدیریت می توان به حل بسیاری از این چالش ها کمک کرد. در بسیاری از رشته های دانشگاهی به اندازه کافی شغل وجود دارد اما نه برای همه بلکه برای کسانیکه شغلی بلد هستند، این افراد قطعا کار کردند و زحمت کشیدند و مهارت دارند، برای این افراد بیش از حد نیاز کار وجود دارد، بعد از فارغ التحصیلی قرار نیست میز آماده ای به ما بدهند و به ما زنگ بزنند و بیایند دنبال ما و بگویند بفرمایید اینجا کار کنید!

 این استاد دانشگاه شیراز ادامه داد: دانش آموختگان نباید از همان ابتدا بگویند برای ما و رشته ما کار نیست، نباید منتظر جایی آماده باشند که کار کنند، باید تجارب بدست آورند و کار را یاد بگیرند، فقط نوشتن مقاله و حضور در این همایش و  آن همایش کافی نیست، چه بسا افرادی با تجربه و کاربلد باشند بدون آنکه از دانشگاه خیلی عالیرتبه ای فارغ التحصیل شده باشند ولی می توانند جذب بازار شوند. در هر رشته ای که هستید عمیق بشوید و موضوعات مختلف را یاد بگیرید، موفقیت یک دانشجو در استان فارس موفقیت استان و شهر ماست، نباید مدرکی به مدارک دانشجویان اضافه بشود باید هنری به هنرهایشان اضافه کنیم.

وی همچنین گفت: در بسیاری از رشته های دانشگاهی عرضه فارغ التحصیلان بیشتر از کار موجود است ، بسیاری دنبال کار هستند و کاری پیدا نمی کنند، در عین حال بسیاری از آموزش هایی که در دانشگاهها داده می شود نامتوازن است، چیزی که در صنعت نیازداریم دقیقا چیزی نیست که در دانشگاه آموزش می دهیم هر چند سعی شده این دو به هم نزدیک شوند اما هنوز فاصله و تفاوت بسیار است، خیلی وقت ها صنعت از دانشگاه جلوتر است و در دانشگاه همچنان همان مطالب چند سال قبل آموزش داده می شود، همین جا موضوع آشتی بین صنعت و دانشگاه مطرح می شود، باید آموزش هایی به دانشجویان داد که به درد صنعت بخورد و صنعت هم بتواند از ظرفیت دانشگاهها بهره گیری بیشتری بکند. پذیرفته نیست که دانشگاه برای خودش مطالبی را آموزش دهد و راه خود را برود و صنعت هم راه خودش را برود و نیازهایش تامین نشود .

از این رو می توان نتیجه گرفت که برای رسیدن به توسعه پایدار نیازمند كیفیت بخشی به آموزش های مهارتی هستیم و در صورتی این مسیر را می توان طی كرد كه بتوان تغییرات سریع انجام دهیم و خود را با این تغییرات تطبیق داده و میزان فعالیت های كار آفرینی را بالا ببریم. در این راستا باید در مهارت آموزی درست عمل كرده و در آموزش عالی، آموزش را به فرهنگ تبدیل كنیم. تربیت نیروی انسانی ماهر و كارآفرین و نه افزایش تعداد فارغ التحصیلان باید فرهنگ سازی شود.  دادن آگاهی به دانش آموزان و خانواده ها بر اساس استعداد و علاقه در دستور كار قرار گیرد.