بوشهر؛ پرچمدار تاریخی ایران در مصاف با استعمار

هر ساله ۱۲ شهریور ماه مصادف با سوم سپتامبر همزمان با سالروز شهادت رئیس‌علی دلواری، یکی از چهره‌های مبارز و استعمارستیز ملی و منطقه‌ای، روز مبارزه با استعمار انگلیس نامیده می‌شود.

رئیس‌علی دلواری به‌عنوان نماد آزادگی، حق‌طلبی و مبارزه با متجاوزان به مرز و بوم میهن، در راه استکبارستیزی به شهادت رسید؛ اگرچه بوشهر به‌دلیل موقعیت استراتژیک خود بیش از سایر نقاط ایران مورد طمع زیاده‌خواهان و ابرقدرت‌های دنیای غرب قرار می‌گرفت، اما با مردمان سرسخت و آزاده‌اش، همواره در پیروزی بر استعمار، پیروز میدان بوده است.

بوشهر؛ سنگر تاریخی ایستادگی در برابر استعمار
بر اساس تحقیقات بعمل آمده موقعیت استراتژیک مرکز استان بوشهر آن را دژ مستحکم ایرانیان در برابر بیگانگان ساخته که این امر در تاریخ ۵ هزار ساله دریانوردی این دیار، بدرستی مشهود و مورد استناد است.

نصرالله ابراهیمی مدیرکل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان بوشهر در این باره به خبرنگار ایرنا گفت:در اسناد تاریخی دریانوردی ایران که قدمت آن به ۵ هزار سال پیش بازمی‌گردد و نقش‌برجسته سنگی تُل چزامیش در دیلم کنونی سندی بر آن است از مبارزات مردم این دیار در نبردهای دریایی گفته شده است.

شکست استعمارگران در گذر تاریخ
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان بوشهر با مرور تاریخ مبارزات ضد استعماری یادآورشد: پس از ۱۱۷ سال سلطه پرتغالی‌ها بر هرمز، سرانجام با تدبیر شاه‌عباس صفوی و فرماندهی امام‌قلی‌خان، پرچم استعمار پرتغال به زیر کشیده شد.

وی افزود: در دوران کریم‌خان زند، میرمهنا بندرریگی با حمله به جزیره خارک، قلعه مستحکم نظامی هلندی‌ها را تصرف و آنان را از خلیج فارس اخراج کرد.
عصر مبارزه با بریتانیا و رئیسعلی دلواری

ابراهیمی با اشاره به اهمیت مبارزات دوره قاجار علیه استعمار بریتانیا تصریح کرد: مردم خطه جنوب شامل بوشهر، تنگستان، دشتی و دشتستان، ستون فقرات این مقاومت بودند. در این میان، نام قهرمانانی چون رئیسعلی دلواری، زائر خضرخان اهرمی، شیخ حسین‌خان چاه‌کوتاهی و فرزندانش، باقرخان و احمدخان تنگستانی به همراه مجاهدت علمای بزرگی نظیر آیت‌الله شیخ حسن آل‌عصفور، آیت‌الله سید مرتضی علم‌الهدی اهرمی، آیت‌الله سید عبدالله بلادی و آیت‌الله محمدحسین برازجانی بر تارک تاریخ می‌درخشد.

وی افزود: در جریان جنگ جهانی اول، رئیسعلی دلواری با پشتیبانی فتوای علما و حمایت‌های لجستیکی و مالی سید محمدرضا کازرونی، چنان عرصه را بر ارتش بریتانیا تنگ کرد که آنان حتی نتوانستند یک وجب از خاک این دیار را اشغال کنند؛ پیروزی‌هایی که سرانجام استعمار پیر را واداشت تا با فریب یک عامل بومی، رئیسعلی را به شهادت برساند.

تداوم مقاومت تا عصر حاضر
مدیرکل میراث‌فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی استان بوشهر با تأکید بر استمرار این روحیه در دوران دفاع مقدس و عصر کنونی گفت: این فرهنگ مقاومت در دوران هشت ساله دفاع مقدس با ایثار شهید نادر مهدوی و همرزمانش در جنگ نفتکش‌ها به منصه ظهور رسید و امروز نیز با فرماندهانی چون سردار تنگسیری که با تدابیر هوشمندانه، هیمنه نیروهای آمریکایی را در خلیج فارس مهار کرده‌اند، ادامه دارد.

ابراهیمی با تأکید بر غیرت مرزداران این دیار گفت: پیام تاریخی و همیشگی مردم بوشهر به تمامی زیاده‌خواهان این است که هر کس چشم طمع به این آب و خاک بدوزد، هرگز نخواهد توانست حتی یک وجب از این سرزمین و خلیج نیلگون فارس را تصرف کند.بوشهر همچنان دروازه تمدن و سد تسخیرناپذیر ایران باقی خواهد ماند.

تاریخ مقاومت بوشهر نماد تقابل هویتی در برابر استعمار

کارشناسان سیاسی معتقدند تاریخ مقاومت بوشهر نماد تقابل هویتی و کهن ملت ایران در برابر استعمارگران است و تجاوز بریتانیا به جنوب کشور و شکست آن در ادوار مختلف تاریخی نمود این امر است.

دکترای علوم سیاسی دانشگاه خلیج فارس در گفت و گو با ایرنا بیان کرد: نبرد رئیسعلی دلواری نه اولین مبارزه مردمان جنوب با استعمار بوده و نه آخرین آن بود،محاصره هرات و رویدادهای ریشهر و خوشاب و امروز حضور متجاوزان غربی پشت درهای خلیج فارس گواه نبرد ممتد ایرانیان با ماشین نظامی غرب است.

محمود آوینی افزود: نبردی که در طول سده‌ها از مرحله استعمار کهن و تجاوز مستقیم ناوگان‌های دریایی، به استعمار نو در قالب شرکت‌های نفتی و نفوذ ساختاری، و سپس استعمار فرانو از مسیر جنگ شناختی و تسخیر ادراک‌ها تغییر چهره داده است و امروز نیز با آرایش تهاجمی ناوها و جنگنده‌های غربی در منطقه بازتولید شده است، اما تجربه تاریخ نشان داده که اتکا به قدرت اراده و خیزش مردمی همانند الگوی قیام دلوار همواره معادله نابرابر تکنولوژی نظامی متجاوزان را با شکست روبه‌رو کرده است.
وی با تبیین انتقال هژمونی و نقش‌آفرینی غرب پس از جنگ جهانی دوم از بریتانیا به ایالات متحده آمریکا، منازعه کنونی در حوزه خلیج فارس و تنگه هرمز را فراتر از مباحث اقتصادی و یک هماوردی عمیق تمدنی و وجودی بر سر بقای تاریخی ایران برشمرد .

این کارشناس علوم سیاسی تصریح کرد: دشمنان در راهبرد جدید خود با تلفیق شبکه اطلاعاتی و بازوی هژمونیک نظامی در پی تسلیم، تغییر رژیم و فروپاشی سرزمینی بودند، اما با تاب‌آوری ملی و اعمال حاکمیت قاطع ایران بر گلوگاه‌های راهبردی انرژی بین‌الملل، نه تنها سناریوی تجزیه و هدم ساختاری ناکام ماند، بلکه محاسبات مادی ابرقدرت‌ها را به بن‌بست کشاند؛ بنابراین در عصر بازگشت شیوه‌های استعماری و فشارهای همه‌جانبه، حفظ انسجام و وحدت کلمه داخلی ضامن بقای کشور و تنها مسیر خنثی‌سازی عملیات روانی و پیروزی در این کارزار تاریخی است.

قیام رئیسعلی جلوه‌ای از اراده ایرانی
احسان جهانیان، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار بوشهر در این باره به خبرنگار ایرنا بیان کرد: این قیام نماد هویت ملی و جلوه‌ای از اراده ایرانی در دفاع از استقلال و تمامیت ارضی است.

وی با یادآوری سه تلاش ناکام بریتانیا برای اشغال بوشهر طی سال‌های ۱۲۱۷ تا ۱۲۹۴ هجری شمسی، تصریح کرد:مقاومت در جنوب ایران، نه یک حرکت فردی، بلکه مقاومتی نشات گرفته از بطن جامعه، وحدت میان مردم و روحانیت و احساس مسئولیت ملی بود که ماشین نظامی و سیاسی استعمار را در دستیابی به اهداف راهبردی‌اش در خلیج فارس ناکام گذاشت.

جهانیان با تأکید بر ضرورت پیوند میان این میراث تاریخی با نیازهای امروز کشور، اظهار داشت :مفهوم مقاومت در عصر حاضر، در عرصه‌های تولید علم، کارآفرینی، نوآوری و خدمت صادقانه به مردم تبلور می‌یابد.

وی ضمن تأکید بر ضرورت انتقال مستندِ تاریخ مقاومت جنوب از رئیس‌علی دلواری تا سردارانِ ایستاده در برابر تجاوزات اخیر به نسل جوان تصریح کرد: پاسداشت واقعی این میراث، ساختن آینده‌ای شایسته برای بوشهر با اتکا به ظرفیت‌های عظیم انسانی و اقتصادی است تا با همبستگی ملی، عزت و سربلندی ایران برای نسل‌های آینده تضمین شود.

بوشهر؛ پرچمدار تاریخی مبارزه با استعمار
فرماندار بوشهر، با تأکید بر پیشینه درخشان این استان در عرصه‌های استعمارستیزی، تصریح کرد: بوشهر به دلیل موقعیت استراتژیک خود، همواره آماج طمع قدرت‌های استعمارگر بوده و کارنامه این دیار سرشار از حماسه‌های ماندگار است.

محمد مظفری گفت: از میرمهنا که با شکست هلندی‌ها درجزیره خارک و دفع نیروهای انگلیسی، صلابت دریانوردان ایرانی را به رخ کشید، تا حماسه رئیسعلی دلواری و تفنگچی‌های بوشهری که مانع از اشغال این سرزمین شدند، همگی نشان از روحیه مقاومت این مردم دارد.

وی با اشاره به حماسه قلعه ریشهر که به زعم وی کمتر مورد توجه قرار گرفته است، افزود: شکست نیروهای مجهز انگلیسی در ریشهر در سال ۱۸۵۵ میلادی، سندی دیگر بر ایستادگی مردم این خطه است.

مظفری اظهارداشت:در دوران دفاع مقدس نیز، جزیره خارک با مقاومت در برابر بمباران‌های مستمر و شهید نادر مهدوی و یارانش در جنگ نفتکش‌ها، هیمنه آمریکا را در خلیج فارس در هم شکستند و این استان را به نماد ایستادگی در جهان تبدیل کردند.

فرماندار بوشهر در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت مبارزه با استعمار در عصر حاضر، گفت:مبارزه امروز تفاوت ماهوی با گذشته دارد؛ اکنون ابزار دشمن تغییر کرده و به فناوری‌های نوین، فضای مجازی و جنگ نرم روی آورده است. دشمن که در میدان نظامی راه به جایی نبرد، جنگ اقتصادی و شناختی را با بهره‌گیری از هوش مصنوعی و روایت‌سازی‌های دروغین در پیش گرفته است.

مظفری تأکید کرد: در این شرایط، مقابله با استعمار نیازمند بهره‌گیری از قدرت رسانه و فضای مجازی است. همان‌طور که در دفاع نظامی، مردم پیشگام بودند، امروز نیز دولت و تمامی نهادهای مردم‌نهاد و فعالان اجتماعی وظیفه دارند در میدان روایت‌ها حضور فعال داشته باشند.

وی گفت: ما باید با استفاده از ظرفیت‌های رسانه‌ای، مانع از تحمیل روایت‌های ساختگی دشمن شویم و حماسه‌های بوشهر و ایران اسلامی را به‌درستی برای نسل جدید تبیین کنیم.

خاک ایران سدی تسخیر ناپذیر

بوشهر نماد تمدن ایستادگی ایران در گلوگاه‌های استراتژیک جهان است حماسه ای که با قیام‌هایی نظیر رئیس‌علی دلواری و مجاهدت‌های دفاع مقدس پیوند خورده، اکنون پیام قاطع خود را به دست میراث‌بانان این دیار ابلاغ می‌کنند که خاک ایران و خلیج فارس، سدی تسخیرناپذیر در برابر هرگونه طمع ورزی است.