رئیس دانشگاه شیراز: فرسودگی دانشگاه و مشکلات معیشتی استادان، زنگ خطر مهاجرت نخبگان است

رئیس دانشگاه شیراز با اشاره به فرسودگی زیرساخت‌های دانشگاه، کمبود منابع مالی پایدار و مشکلات معیشتی اعضای هیئت علمی گفت: تداوم این شرایط می‌تواند انگیزه نخبگان و جوانان برای ماندن و فعالیت در کشور را کاهش دهد و دولت باید برای حفظ سرمایه انسانی کشور برنامه مشخصی داشته باشد.

علیرضا افشاری‌فر صبح چهارشنبه در نشست خبری با خبرنگاران، در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین چالش‌های پیش روی دانشگاه شیراز اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مشکلات دانشگاه‌ها، کمبود منابع مالی پایدار است و دانشگاه نمی‌تواند برای برنامه‌ریزی‌های بلندمدت روی منابع موجود حساب کند.

زیرساخت‌های دانشگاه شیراز فرسوده شده است

وی با اشاره به سابقه دانشگاه شیراز افزود: این دانشگاه پیش از انقلاب از امکانات مناسبی در حوزه‌های مختلف برخوردار بود و زیرساخت‌های خوابگاهی و آزمایشگاهی آن در سطح خوبی قرار داشت، اما به‌تدریج توسعه و نوسازی این زیرساخت‌ها متناسب با نیازهای روز انجام نشد.

رئیس دانشگاه شیراز ادامه داد: امروز دانشگاه با فرسودگی جدی زیرساخت‌ها و کمبود تجهیزات و امکانات مواجه است و این شرایط در کنار سایر مشکلات، بر انگیزه اعضای هیئت علمی نیز تأثیر گذاشته است.

مشکلات معیشتی استادان باید حل شود

افشاری‌فر با تأکید بر ضرورت حمایت از سرمایه انسانی دانشگاه‌ها گفت: اگر قرار است دانشگاه‌ها نقش خود را در توسعه کشور ایفا کنند، باید از استادان و کارکنان حمایت شود و وابستگی دانشگاه‌ها به منابع دولتی نیز تا حد امکان کاهش یابد.

وی توجه به مسائل معیشتی اعضای هیئت علمی را یکی از راهکارهای افزایش انگیزه آنان دانست و افزود: دولت باید برای حل مشکلات استادان برنامه مشخصی داشته باشد.

رئیس دانشگاه شیراز همچنین تأمین مسکن اعضای هیئت علمی را یکی از راهکارهای قابل اجرا عنوان کرد و گفت: استادی که بخش عمده عمر مفید خود را برای دانشگاه و تربیت دانشجو صرف می‌کند، نباید با دغدغه جدی مسکن مواجه باشد و دولت می‌تواند برای این موضوع راهکار مشخصی ارائه دهد.

ضرورت اقدام فوری برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان

افشاری‌فر با اشاره به چالش مهاجرت اعضای هیئت علمی و نخبگان اظهار کرد: اگر قرار است کشور توسعه پیدا کند، باید برای حفظ جوانان و سرمایه‌های انسانی خود برنامه داشته باشد؛ چراکه جوانان موتور محرکه و پیشران توسعه کشور هستند.

وی افزود: مسئله مهاجرت در حوزه آموزش عالی و دانشگاه بیش از یک دهه است که به‌طور جدی مطرح بوده، اما هنوز نتوانسته‌ایم برای آن نسخه مؤثری ارائه کنیم.

رئیس دانشگاه شیراز پیشنهاد کرد دولت با همکاری مجلس و دستگاه‌های مرتبط، بسته حمایتی مشخصی برای اعضای هیئت علمی و نخبگان تهیه و تصویب کند تا زمینه حفظ سرمایه انسانی کشور فراهم شود.

تأمین مالی دانشگاه‌ها نیازمند اصلاح است

افشاری‌فر با اشاره به تعدد مراکز آموزش عالی در کشور گفت: اعتبارات موجود با تعداد دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی تناسب ندارد و باید مشخص شود آیا سازمان برنامه و بودجه توان حمایت از این تعداد مرکز را دارد یا خیر.

وی افزود: در کشور ۴۶۱ دانشگاه و در استان فارس ۱۱۱ مرکز آموزش عالی فعالیت می‌کنند و توسعه آموزش عالی بدون تأمین منابع مالی پایدار امکان‌پذیر نیست.

رئیس دانشگاه شیراز تنوع‌بخشی به منابع مالی را از برنامه‌های این دانشگاه عنوان کرد و گفت: افزایش درآمد اختصاصی، استفاده از ظرفیت خیران و راه‌اندازی بنیاد حامیان دانشگاه در دستور کار قرار دارد.

وی ادامه داد: استفاده از ظرفیت اراضی و املاک دانشگاه نیز در حال بررسی است و بخشی از اراضی که کاربری آموزشی ندارند، می‌توانند با برنامه‌ریزی مناسب برای ایجاد منابع مالی و اجرای طرح‌های دانشگاه مورد استفاده قرار گیرند.

دانشگاه شیراز در مسیر هوشمندسازی

افشاری‌فر همچنین از حرکت دانشگاه شیراز به سمت هوشمندسازی خبر داد و گفت: در گام نخست باید زیرساخت‌های لازم برای دانشگاه هوشمند فراهم شود.

وی افزود: شورای هوشمندسازی دانشگاه تشکیل شده و فعالیت‌های مرتبط با این حوزه در این شورا اولویت‌بندی شده است.

رئیس دانشگاه شیراز با اشاره به سرعت تحولات فناوری و هوش مصنوعی در آموزش عالی اظهار کرد: دانشگاه باید خود را با تحولات جدید همراه کند و آموزش دانشجویان و اعضای هیئت علمی در حوزه‌های مرتبط با هوش مصنوعی مورد توجه قرار گرفته است.

وی همچنین گفت: در جذب اعضای هیئت علمی بر رشته‌ها و گرایش‌های جدید و مورد نیاز آینده تأکید شده است؛ از جمله کشاورزی دقیق که از حوزه‌های پیشرفته در جهان محسوب می‌شود و دانشگاه شیراز نیز در این زمینه فعالیت‌های پژوهشی داشته است.

ارتباط دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی باید سیستمی شود

افشاری‌فر با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی گفت: مهم‌ترین رسالت دانشگاه‌ها حل مسائل جامعه است و اگر این مأموریت از دانشگاه گرفته شود، بخش عمده‌ای از وظایف آن نیز از بین خواهد رفت.

وی افزود: دانشگاه‌ها انتظار زیادی ندارند و تنها می‌خواهند امکان ارتباط ساختاری با دستگاه‌های اجرایی برای ایفای مسئولیت اجتماعی آن‌ها فراهم شود.

رئیس دانشگاه شیراز با اشاره به طرح «محکم» و شبکه ملی جامعه و دولت گفت: این ظرفیت‌ها می‌توانند زمینه استفاده از توان دانشگاه‌ها برای حل مسائل استان را فراهم کنند، مشروط بر اینکه مدیریت استان با جدیت از این ظرفیت‌ها استفاده کند.

وی با انتقاد از نبود ارتباط سیستماتیک میان دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی ادامه داد: ممکن است امروز میان یک مسئول و رئیس دانشگاه ارتباط خوبی وجود داشته باشد، اما با تغییر افراد این ارتباط نیز از بین برود؛ بنابراین این رابطه باید به شکل سیستمی تعریف شود.

حمایت از دانشگاه‌ها باید هوشمندانه باشد

افشاری‌فر تأکید کرد: دانشگاه‌ها آمادگی کامل دارند تا در حل مسائل استان و کشور نقش‌آفرینی کنند و دولت باید زمینه این همکاری را فراهم کند.

وی حمایت مالی هوشمندانه از دانشگاه‌ها، حمایت از سرمایه‌های انسانی و واگذاری اختیار بیشتر به دانشگاه‌ها را ضروری دانست و گفت: باید به دانشگاه‌ها به‌عنوان مجموعه‌هایی که توان حل مسئله دارند اعتماد شود، نه اینکه صرفاً آن‌ها را مصرف‌کننده منابع بدانیم.

تلاش برای ارتقای جایگاه جهانی دانشگاه شیراز

رئیس دانشگاه شیراز درباره برنامه‌های این دانشگاه برای ارتقای جایگاه علمی در سطح بین‌المللی نیز گفت: برای همکاری‌های بین‌المللی مشوق‌هایی در نظر گرفته شده و از فعالیت‌هایی که بتواند جایگاه علمی دانشگاه را در سطح جهانی ارتقا دهد، حمایت می‌شود.

افشاری‌فر از اجرای طرح «جهش» برای تقویت تولید مقالات با قابلیت اثرگذاری در سطح بین‌المللی خبر داد و افزود: دانشگاه شیراز در برخی حوزه‌ها از جمله سلامت و رفاه، انرژی‌های پاک و آب توانسته عملکرد قابل توجهی داشته باشد.