۵ هزار واحد مسکن ملی قفل شد؛ عدم وجود زیرساخت‌ها راه سکونت را بست

۵ هزار واحد مسکن ملی قفل شد؛ عدم وجود زیرساخت‌ها راه سکونت را بست

هزاران واحد نهضت ملی مسکن در کهگیلویه و بویراحمد به مرز تحویل رسیده اما عقب‌ماندگی زیرساخت‌ها، این خانه‌ها را پشت درهای بسته نگه داشته و انتظار متقاضیان را طولانی‌تر کرده است.

چهار سال از آغاز نهضت ملی مسکن می‌گذرد، طرحی که از سال ۱۴۰۰ با وعده خانه‌دار کردن اقشار متوسط و کم‌درآمد کلید خورد و در کهگیلویه و بویراحمد نیز همزمان با سراسر کشور وارد فاز اجرایی شد.

در همان روزهای ابتدایی، زمین تأمین شد، ثبت‌نام‌ها انجام گرفت و پروژه‌ها در شهرهایی مانند یاسوج، دهدشت، گچساران و دیگر نقاط استان آغاز شدند، امیدی تازه برای هزاران خانواری که سال‌ها در انتظار خانه‌دار شدن بودند.

مدل اجرای این طرح بر پایه مشارکت مردم تعریف شد، متقاضیان با آورده اولیه و دریافت تسهیلات بانکی، در ساخت واحدهای خود نقش داشتند و دولت نیز موظف بود زمین و زیرساخت‌ها را فراهم کند.

پروژه‌ها در قالب گروه‌ساخت، خودمالکی شهری و روستایی تعریف شدند و روند ساخت با سرعت قابل توجهی پیش رفت.

اکنون پس از گذشت چند سال، آمارها از پیشرفت بالای پروژه‌ها حکایت دارد، بر اساس اعلام مسئولان، ۵ هزار و ۵۳۶ واحد مسکونی در استان به پیشرفت بالای ۹۵ درصد رسیده‌اند، رقمی که در نگاه نخست نشان‌دهنده موفقیت طرح است.

این واحدها شامل ۶۱۴ واحد گروه‌ساخت، هزار و ۵۰ واحد خودمالکی شهری و ۳ هزار و ۹۱۷ واحد خودمالکی روستایی هستند و بسیاری از آن‌ها عملاً به مرحله پایانی ساخت رسیده‌اند.

اما واقعیت در کف پروژه‌ها، تصویری متفاوت را نشان می‌دهد، خانه‌ها ساخته شده‌اند، اما زندگی در آن‌ها آغاز نشده است.

دلیل این توقف، نه دیوار و سقف، بلکه چیزی فراتر از آن است، زیرساخت‌هایی که باید هم‌زمان با ساخت پیش می‌رفتند، حالا به گره اصلی پروژه تبدیل شده‌اند.

زیرساخت‌هایی که عقب ماندند

در طراحی نهضت ملی مسکن، قرار بود ساخت واحدها و اجرای زیرساخت‌ها هم‌زمان انجام شود، آب، برق، گاز، فاضلاب و آماده‌سازی معابر، اجزای جدایی‌ناپذیر این طرح بودند، اجزایی که نبود هر کدام، یک واحد مسکونی را از «خانه» به «ساختمان» تبدیل می‌کند.

اما اکنون در کهگیلویه و بویراحمد، این هم‌زمانی از بین رفته است، پروژه‌ها پیش رفته‌اند، اما زیرساخت‌ها عقب مانده‌اند، به‌طور مشخص، تنها حدود ۶۵ درصد شبکه فاضلاب سایت‌های نهضت ملی مسکن اجرا شده و بخش مهمی از این زیرساخت حیاتی هنوز تکمیل نشده است.

این فاصله باعث شده واحدهایی که آماده افتتاح هستند، عملاً امکان سکونت نداشته باشند؛ وضعیتی که نه‌تنها زمان تحویل را به تعویق انداخته، بلکه هزینه‌ها را نیز افزایش داده است.

تأکید بر تسریع و جلوگیری از دوباره‌کاری

استاندار کهگیلویه و بویراحمد در گفت و گو با خبرنگار مهر با تأیید پیشرفت بالای پروژه‌ها، بر ضرورت تسریع در تکمیل زیرساخت‌ها تأکید کرد و گفت: پنج هزار و ۵۳۶ واحد با پیشرفت بالای ۹۵ درصد در مرحله افتتاح قرار دارند و لازم است جلسات شورای مسکن به‌صورت هفتگی برگزار شود تا روند کار با دقت بیشتری دنبال شود.

یداله رحمانی با اشاره به ضعف در هماهنگی‌ها تصریح کرده است: گزارش‌های فنی باید به‌صورت دقیق و پروژه‌محور تهیه شود تا پاسخگویی شفاف‌تر شده و نظارت‌ها افزایش یابد.

وی همچنین با اشاره به پروژه ۱۰۱۰ واحدی دهدشت تأکید کرده است، باید ظرف دو ماه آینده، زیرساخت‌های این پروژه از جمله فاضلاب و شبکه‌های مرتبط تکمیل شود و همزمان اجرای شبکه نوری انجام گیرد تا از دوباره‌کاری و هدررفت منابع جلوگیری شود.

استاندار کهگیلویه و بویراحمد در ادامه، بر تسریع در پرداخت تسهیلات بانکی، تعیین تکلیف زمین‌های الحاقی و ساماندهی اراضی بزرگ تأکید کرده و خواستار اقدام فوری دستگاه‌های متولی شده است.

پیشرفت قابل قبول، اما درگیر تداخل کاری

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کهگیلویه و بویراحمد هم در گفت و گو با خبرنگار مهر با ارائه جزئیات بیشتری از وضعیت زیرساخت‌ها، گفت: از مجموع ۹ هزار و ۵۰۰ متر شبکه فاضلاب، تاکنون حدود ۶ هزار و ۵۰۰ متر اجرا شده و عملیات همچنان ادامه دارد.

رضا رضایی یکی از مهم‌ترین چالش‌ها را نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها عنوان کرد و یادآور شد: پس از اجرای لوله‌گذاری، اگر وضعیت معابر مشخص نباشد و دوباره عملیات خاکریزی و آماده‌سازی انجام شود، این موضوع منجر به دوباره‌کاری و افزایش هزینه‌ها خواهد شد.

وی تأکید کرد : تعیین تکلیف نحوه تحویل زمین و آماده‌سازی معابر، شرط اصلی برای تکمیل سریع پروژه‌ها است که در صورت بی‌توجهی، روند کار را کندتر خواهد کرد.

آمادگی کامل برای علمک گذاری، اما توقف در گره هماهنگی

در حوزه گازرسانی، اگرچه عملیات وارد فاز اجرایی شده، اما چالش‌ها همچنان پابرجاست.

مدیرعامل شرکت گاز استان در گفت و گو با خبرنگار مهر با اشاره به آغاز علمک‌گذاری در سایت‌ها گفت: مناقصه‌ها برگزار شده و عملیات آغاز شده است، اما ناهماهنگی میان دستگاه‌ها همچنان مانع سرعت‌بخشی به پروژه‌ها است.

حمید طالبی با بیان اینکه حتی در تأمین برخی تجهیزات با مشکل مواجه بوده‌اند، افزود: در برخی موارد به دلیل نبود شرکت‌کننده در مناقصه، ناچار به استفاده از پیمانکاران خارج از استان شده‌ایم.

وی با تأکید بر اینکه شرکت گاز آمادگی کامل برای اجرای پروژه‌ها را دارد، تصریح کرر: وقتی هر دستگاه مسیر جداگانه‌ای را دنبال کند، پروژه‌ها به نتیجه نمی‌رسند و در نهایت این مردم هستند که متضرر می‌شوند.

راه و شهرسازی؛ ساخت جلوتر از خدمات حرکت کرد

مدیرکل راه و شهرسازی استان نیز در گفت و گو با خبرنگار مهر با تأیید شکاف میان ساخت و زیرساخت، گفت: در حال حاضر ۴۹۲۲ واحد در استان در حال اجرا است و بخشی از آن‌ها به مرحله افتتاح نزدیک شده‌اند.

علی پارسایی با اشاره به مشکلات برق‌رسانی گفت: در برخی پروژه‌ها، عملیات ساختمانی جلوتر از تأمین برق پیش رفته و حتی کارگاه‌ها با برق موقت فعالیت می‌کنند.

وی افزایش هزینه ساخت را یکی دیگر از عوامل کندی پروژه‌ها می‌داند و توضیح می‌دهد: رشد هزینه‌ها در کنار تأمین آورده متقاضیان و تأخیر در پرداخت تسهیلات، روند اجرای پروژه‌ها را با چالش جدی مواجه کرده است.

فاصله میان «ساخت» و «سکونت»

آنچه در نهضت ملی مسکن کهگیلویه و بویراحمد دیده می‌شود، یک شکاف جدی میان پیشرفت فیزیکی و آمادگی برای سکونت است، پروژه‌ها ساخته شده‌اند، اما برای زندگی آماده نیستند.

سه عامل اصلی این وضعیت را رقم زده‌اند: ناهماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، عقب‌ماندگی زیرساخت‌ها و فشار ناشی از افزایش هزینه‌های ساخت و این عوامل در کنار یکدیگر، پروژه‌ها را در مرحله‌ای حساس متوقف کرده‌اند.

گرهی که باید باز شود

نهضت ملی مسکن در استان اکنون در نقطه‌ای تعیین‌کننده قرار دارد، جایی که ادامه مسیر، نه به ساخت، بلکه به تکمیل زیرساخت‌ها وابسته است. اگر این گره باز نشود، هزاران واحد آماده همچنان خالی خواهند ماند و انتظار متقاضیان ادامه خواهد داشت.

تحقق هدف این طرح، تنها با هماهنگی واقعی میان دستگاه‌ها، تسریع در تکمیل زیرساخت‌ها و عبور از نگاه صرفاً آماری ممکن است، در غیر این صورت، کلید خانه‌ها همچنان در قفل باقی خواهد ماند.