روایت مقاومت در خارگ؛ جنگی که نتوانست جریان نفت را متوقف کند

در سال‌های جنگ تحمیلی، خارگ به دلیل استقرار پایانه‌های نفتی و نقش آن در صادرات نفت، در زمره نقاط راهبردی کشور قرار داشت. از همین رو، فشار نظامی دشمن علیه این جزیره صرفاً یک عملیات برای هدف قرار دادن یک موقعیت جغرافیایی نبود؛ حمله به خارگ، در واقع تلاشی برای مختل کردن یکی از شریان‌های اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بود؛ شریانی که استمرار آن برای تأمین منابع مالی کشور و پشتیبانی از اقتصاد جنگ اهمیت اساسی داشت.

اما اهمیت خارگ در دفاع مقدس را نمی‌توان فقط با تعداد حملات، میزان خسارت به تأسیسات یا شاخص‌های مربوط به صادرات نفت اندازه‌گیری کرد. بخش مهم‌تر این روایت، در فاصله میان هر حمله تا بازگشت دوباره چراغ‌های جزیره به زندگی شکل گرفت.

در لحظه‌ای که کارکنان تأسیسات پس از یک حمله دوباره سر کار بازمی‌گشتند، نیروهای فنی برای بازسازی و آماده‌سازی تجهیزات وارد میدان می‌شدند و مردم تلاش می‌کردند زندگی روزمره را در شرایطی ادامه دهند که امنیت، دیگر یک مفهوم بدیهی نبود.

خارگ در آن سال‌ها یک «هدف نظامی» بود، اما برای ساکنانش یک «خانه» باقی ماند. همین تفاوت، بخش مهمی از ماهیت مقاومت در خارگ را توضیح می‌دهد. جنگ برای مردم جزیره صرفاً حادثه‌ای در فاصله‌ای دور از محل زندگی نبود؛ بخشی از زندگی روزمره آنان شده بود.

صدای آژیر، حملات هوایی، محدودیت‌های ناشی از شرایط جنگی و نگرانی دائمی از تکرار حمله، در کنار کار، مدرسه، خانواده و زندگی اجتماعی قرار گرفته بود.

از این منظر، مقاومت خارگ را باید در دو سطح همزمان دید؛ یک سطح، مقاومت سازمانی و عملیاتی برای حفظ زیرساخت‌های حیاتی نفت و استمرار فعالیت‌های اقتصادی کشور و سطح دیگر، مقاومت اجتماعی مردمی که در کنار این زیرساخت‌ها زندگی می‌کردند و با وجود تهدید مستمر، اجازه ندادند جزیره به یک نقطه متروک و ازکارافتاده تبدیل شود.

تاریخ درخشان خارگ در عرصه مقاومت

فرماندار بوشهر در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: جزیره خارگ دارای تاریخی درخشان در عرصه ایستادگی و مقاومت است و نقش مردم این جزیره در صیانت از منافع ملی و استمرار فعالیت‌های اقتصادی کشور، بخشی مهم از هویت تاریخی استان بوشهر به شمار می‌رود.

محمد مظفری افزود: خلیج فارس، خارگ، صنعت نفت و فرهنگ مقاومت، بخش‌های جدایی‌ناپذیر از هویت تاریخی استان بوشهر هستند و باید روایت دقیق ایستادگی مردم خارگ برای نسل امروز بازگو شود؛ نسلی که باید بداند استمرار تولید، امنیت و پیشرفت کشور، حاصل مجاهدت و مسئولیت‌پذیری مردان و زنانی است که در روزهای سخت میدان را ترک نکردند.

فرماندار بوشهر با تأکید بر ضرورت انتقال این میراث تاریخی به نسل جوان بیان کرد: بازخوانی حماسه مقاومت مردم خارگ، فرصتی برای تبیین ارزش‌های ایثار، پایداری و مسئولیت‌پذیری و آشنایی نسل امروز با نقش‌آفرینی مردمان این جزیره در مقاطع حساس تاریخ کشور است.

مظفری تصریح کرد: خارگ همچنان یکی از نقاط تعیین‌کننده در تأمین منافع ملی و اقتصاد کشور محسوب می‌شود و جایگاه این جزیره در صنعت نفت و چرخه اقتصادی ایران، اهمیت توجه به ظرفیت‌ها و مسائل آن را دوچندان کرده است.

وی خاطرنشان کرد: توجه به ظرفیت‌ها، مسائل و مسیر توسعه جزیره خارگ باید متناسب با جایگاه ملی آن دنبال شود و برنامه‌ریزی برای آینده این جزیره، علاوه بر بهره‌گیری از توانمندی‌های اقتصادی، باید با شناخت دقیق پیشینه تاریخی، فرهنگی و مقاومت مردم آن همراه باشد.

چرخه زندگی و فعالیت در خارگ متوقف نشد

وقتی از استمرار صادرات نفت در دوران جنگ سخن می‌گوییم، پشت این مفهوم فنی، مجموعه‌ای از انسان‌ها قرار دارند؛ اپراتورها، نیروهای تعمیرات و فنی، کارکنان پایانه، نیروهای ایمنی، دریانوردان، نیروهای نظامی و انتظامی، امدادگران و البته خانواده‌ها و مردمی که در شرایطی دشوار، زندگی و فعالیت خود را ادامه دادند.

به همین دلیل، روایت دفاع مقدس خارگ را نمی‌توان صرفاً روایت صنعت نفت یا روایت نظامی دانست؛ این روایت، نقطه تلاقی امنیت، اقتصاد، صنعت و مقاومت اجتماعی در یکی از حساس‌ترین مناطق کشور است.

شاید امروز، پس از گذشت سال‌ها، مهم‌ترین پرسش درباره خارگ این نباشد که دشمن چند بار این جزیره را بمباران کرد یا چه میزان خسارت به تأسیسات آن وارد شد؛ پرسش مهم‌تر این است که چرا با وجود این فشارها، چرخه زندگی و فعالیت در خارگ متوقف نشد؟

پاسخ این پرسش را باید در همان مردمی جست‌وجو کرد که جنگ را از نزدیک لمس کردند؛ مردمی که ماندند، کار کردند، فرزندانشان را بزرگ کردند، در کنار کارکنان صنعت نفت ایستادند و سهم خود را از مقاومت پرداختند.

ایستادگی اهالی جزیره در سخت ترین شرایط

یکی از اهالی جزیره خارگ نیز گفت: مردم خارگ چه در دوران هشت سال دفاع مقدس و چه در جنگ‌های تحمیلی اخیر، جزیره را ترک نکرده‌اند و پای کار نظام، انقلاب و کشور ایستاده‌اند. مردم این جزیره در سخت‌ترین روزها در کنار خاک و سرزمین خود ماندند و نشان دادند که تعلق به ایران برای آنان یک باور عمیق و تاریخی است.

وی افزود: خارگ در طول سال‌های گذشته بارها مورد تهدید و حمله قرار گرفته، اما مردم هیچ‌گاه از این جزیره و خاک ایران دل نکنده‌اند. خانواده‌های خارگی در کنار کارکنان صنعت و دیگر نیروهای حاضر در جزیره، روزهای دشوار را پشت سر گذاشته‌اند و با وجود خطرات، زندگی و فعالیت خود را ادامه داده‌اند.

این شهروند خارگی خاطرنشان کرد: برای مردم این جزیره، ماندن در خارگ فقط ماندن در یک محل زندگی نیست، بلکه ایستادگی پای خاک ایران و دفاع از سرزمینی است که نسل‌های مختلف در آن زندگی کرده‌اند. ما امروز هم همان‌گونه که گذشتگانمان در روزهای سخت ایستادند، پای ایران، خاک کشور و آینده این سرزمین ایستاده‌ایم.

کارکنان صنعت در کنار مردم

یکی از کارکنان صنعت نفت در جزیره خارگ در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: ما در هر شرایطی برای صیانت از اقتصاد کشور پای کار هستیم و تهدید و حمله دشمن نمی‌تواند ما را از انجام مسئولیت‌ها و ادامه فعالیت بازدارد. کارکنان صنعت در خارگ به اهمیت نقش این جزیره در اقتصاد کشور واقف هستند و تلاش می‌کنند حتی در دشوارترین شرایط نیز چرخه تولید و فعالیت اقتصادی متوقف نشود.

فرزاد دشتی افزود: خارگ در سال‌های گذشته بارها شرایط سخت و تهدیدهای مختلف را تجربه کرده است، اما کارکنان این جزیره همواره تلاش کرده‌اند در کنار مردم و برای حفظ منافع کشور به وظایف خود ادامه دهند. برای ما، کار در خارگ تنها یک شغل نیست، بلکه بخشی از مسئولیتی است که در قبال اقتصاد و آینده ایران بر عهده داریم.

این کارمند صنعت نفت تصریح کرد: آنچه برای ما اهمیت دارد، ایستادگی و حفظ این بخش از خاک ایران است. تا زمانی که مسئولیت بر عهده ماست، در خارگ می‌مانیم و اجازه نمی‌دهیم تهدید و فشار دشمن، اراده ما برای خدمت و دفاع از منافع کشور را تحت تأثیر قرار دهد.

از همین منظر، هفته دفاع مقدس برای خارگ تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی بخشی از تاریخ دفاع کشور که در آن، «مقاومت» فقط به معنای حضور در میدان نبرد نبود؛ گاهی مقاومت یعنی حفظ یک زیرساخت حیاتی، گاهی یعنی بازگرداندن یک واحد عملیاتی به مدار و گاهی یعنی روشن نگه داشتن چراغ خانه‌ای در جزیره‌ای که دشمن می‌خواست آن را خاموش کند.

خارگ را اگر فقط از روی تأسیسات نفتی‌اش بخوانیم، بخشی از واقعیت را دیده‌ایم؛ اما تاریخ کامل این جزیره زمانی روایت می‌شود که در کنار نفت و موقعیت راهبردی آن، مردم خارگ و نقش آنان در حفظ زندگی و استمرار فعالیت کشور در سال‌های دفاع مقدس نیز دیده و ثبت شود.