همکاری ژئوپارک‌های قشم و تای‌نینگ چین برای حفاظت از میراث زمین کلید خورد

همکاری ژئوپارک‌های قشم و تای‌نینگ چین برای حفاظت از میراث زمین کلید خورد

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم گفت: ژئوپارک جهانی یونسکو جزیره قشم و ژئوپارک جهانی یونسکو تای‌نینگ چین با هدف توسعه همکاری‌های علمی، تخصصی و گردشگری، تفاهم‌نامه همکاری مشترک امضا کردند.

سید مهدی موسوی اجاق عصر سه‌شنبه اظهار کرد: این تفاهم‌نامه در سومین روز از نهمین کنفرانس و سمپوزیوم شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه در لنکاوی مالزی و با حضور سجاد اشگرف، مدیر ژئوپارک جهانی قشم، به امضای نمایندگان دو ژئوپارک رسید.

وی افزود: امضای این سند همکاری، زمینه تازه‌ای برای ارتباط سازمان‌یافته میان دو ژئوپارک جهانی یونسکو فراهم می‌کند و قرار است از ظرفیت‌های علمی، تخصصی و مدیریتی ۲ مجموعه برای حفاظت بهتر از میراث زمین‌شناختی و طبیعی و همچنین توسعه پایدار جوامع محلی بهره گرفته شود.
موسوی اجاق ادامه داد: تبادل تجربه در حوزه مدیریت ژئوپارک، انتقال دانش فنی و تخصصی، اجرای طرح‌های پژوهشی مشترک و برگزاری برنامه‌های آموزشی از جمله محورهایی است که در چارچوب این تفاهم‌نامه مورد توجه قرار گرفته است.
به گفته وی، گسترش ارتباط میان جوامع محلی، فعالان حوزه ژئوتوریسم و دست‌اندرکاران ۲ ژئوپارک، از دیگر زمینه‌های همکاری پیش‌بینی‌شده در این سند است و طرفین همچنین در زمینه فعالیت‌های رسانه‌ای و برنامه‌های مشترک معرفی و بازاریابی بین‌المللی ظرفیت‌های خود همکاری خواهند کرد.

پیوند ۲ ژئوپارک در مسیر همکاری‌های بین‌المللی
معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد قشم بیان کرد: قشم و تای‌نینگ اگرچه در ۲ جغرافیای متفاوت قرار دارند و هر یک روایت و ویژگی‌های زمین‌شناختی خاص خود را دارند، اما در موضوع حفاظت از میراث زمین، آموزش، توسعه پایدار و بهره‌گیری مسئولانه از ظرفیت‌های ژئوتوریسم دارای زمینه‌های مشترک هستند.
وی خاطرنشان کرد: تفاهم‌نامه منعقدشده می‌تواند بستر مناسبی برای تبدیل ارتباطات بین‌المللی ژئوپارک قشم به برنامه‌های اجرایی و همکاری‌های مستمر فراهم کند و مسیر تبادل دانش و تجربه میان متخصصان و مدیران دو مجموعه را گسترش دهد.
موسوی اجاق اضافه کرد: انجام برنامه‌های مشترک آموزشی و تخصصی و استفاده از ظرفیت‌های علمی ۲ ژئوپارک، در کنار توسعه تعامل میان جوامع محلی، می‌تواند به تقویت نقش ژئوتوریسم در مسیر توسعه پایدار این مناطق کمک کند.
وی گفت: یکی از محورهای مهم این همکاری، معرفی ظرفیت‌های ۲ ژئوپارک در سطح بین‌المللی است که از طریق ارتباطات رسانه‌ای و برنامه‌های مشترک بازاریابی و معرفی دنبال خواهد شد.
این مقام مسئول تصریح کرد: انعقاد این تفاهم‌نامه را می‌توان گامی در جهت تقویت دیپلماسی ژئوپارکی قشم دانست؛ مسیری که هدف آن استفاده مؤثرتر از جایگاه بین‌المللی ژئوپارک قشم برای ایجاد ارتباطات تخصصی، تبادل تجربیات و فراهم کردن زمینه‌های جدید همکاری در حوزه ژئوتوریسم و توسعه جوامع محلی است.

تای‌نینگ؛ ژئوپارکی با ظرفیت‌های زمین‌شناختی و فرهنگی
بر اساس اطلاعات رسمی یونسکو، ژئوپارک جهانی یونسکو تای‌نینگ در شمال غرب استان فوجیان چین و در بخش جنوب شرقی رشته‌کوه‌های میانی وویی قرار دارد و چشم‌انداز آن ترکیبی از کوهستان، تپه و حوضه‌های طبیعی است.
این ژئوپارک در سال ۲۰۱۵ در فهرست ژئوپارک‌های جهانی یونسکو قرار گرفت و مساحتی حدود ۴۹ هزار و ۲۵۰ هکتار را دربرمی‌گیرد. جمعیت این محدوده نیز بر اساس اطلاعات یونسکو حدود ۵۵ هزار نفر اعلام شده است.
تای‌نینگ از نظر زمین‌شناختی مجموعه‌ای متنوع از عوارض طبیعی را در خود جای داده و در آن، چشم‌اندازهای آتشفشانی، اشکال زمین‌ریختی دانشیا، مناطق دگرگونی و پهنه‌های دارای رسوبات سرخ دیده می‌شود. یونسکو همچنین بر پیوند میان ژئوتوریسم، توسعه روستایی و معیشت جوامع محلی در این ژئوپارک تأکید کرده است.
در چارچوب برنامه‌های این ژئوپارک، آموزش علوم زمین برای گروه‌های مختلف سنی، حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس و تقویت آمادگی در برابر مخاطرات طبیعی نیز مورد توجه قرار دارد؛ موضوعاتی که با رویکرد جامع ژئوپارک‌های جهانی یونسکو در حوزه حفاظت، آموزش و توسعه پایدار همخوانی دارد.

ژئوپارک‌های جهانی؛ پیوند حفاظت از زمین و توسعه پایدار
ژئوپارک‌های جهانی یونسکو، مناطق جغرافیایی یکپارچه‌ای هستند که در آنها سایت‌ها و چشم‌اندازهای دارای ارزش بین‌المللی زمین‌شناختی با رویکردی جامع و در پیوند با حفاظت، آموزش و توسعه پایدار مدیریت می‌شوند. یونسکو در تعریف این مناطق بر مشارکت جوامع محلی و ایجاد پیوند میان حفاظت از میراث زمین‌شناختی و توسعه پایدار تأکید دارد.
بر اساس تعریف یونسکو، ژئوپارک‌های جهانی تنها به حفاظت از پدیده‌های زمین‌شناختی محدود نمی‌شوند، بلکه میراث زمین‌شناختی را در ارتباط با سایر جنبه‌های میراث طبیعی و فرهنگی منطقه مورد توجه قرار می‌دهند و از این ظرفیت برای افزایش آگاهی عمومی درباره موضوعاتی همچون استفاده پایدار از منابع زمین، تغییرات اقلیمی و کاهش خطرات طبیعی بهره می‌گیرند.
از دیگر اهداف این رویکرد، تقویت هویت محلی، ایجاد فرصت‌های اقتصادی، شکل‌گیری کسب‌وکارهای نوآورانه، ایجاد اشتغال و توسعه آموزش‌های مرتبط با ژئوتوریسم است؛ به‌گونه‌ای که حفاظت از میراث زمین‌شناختی همزمان با بهره‌مندی پایدار جوامع محلی دنبال شود.
بر اساس آخرین اطلاعات منتشرشده از سوی یونسکو در سال ۲۰۲۶، شبکه ژئوپارک‌های جهانی یونسکو با اضافه شدن ۱۲ ژئوپارک جدید، به ۲۴۱ ژئوپارک در ۵۱ کشور رسیده است. این مجموعه در مجموع بیش از ۸۸۲ هزار کیلومتر مربع را پوشش می‌دهد.
نهمین کنفرانس و سمپوزیوم شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه نیز از چهارم تا دوازدهم سپتامبر ۲۰۲۶ در ژئوپارک جهانی یونسکو لنکاوی مالزی برگزار می‌شود و مرکز همایش‌های بین‌المللی لنکاوی میزبان بخش اصلی برنامه‌های این رویداد است.
شبکه ژئوپارک‌های آسیا و اقیانوسیه با هدف تقویت همکاری میان ژئوپارک‌های منطقه، تبادل دانش و تجربه، ارتقای مدیریت ژئوپارک‌ها، توسعه ژئوتوریسم پایدار و افزایش مشارکت جوامع محلی فعالیت می‌کند و سمپوزیوم این شبکه یکی از رویدادهای مهم گردهمایی اعضای آن به شمار می‌رود.
امضای تفاهم‌نامه میان ژئوپارک جهانی یونسکو قشم و تای‌نینگ چین در همین چارچوب، همکاری میان ۲ مجموعه را از سطح ارتباطات و تعاملات بین‌المللی به حوزه‌های مشخصی همچون تبادل دانش، پژوهش، آموزش، حفاظت از میراث زمین‌شناختی، توسعه ژئوتوریسم و معرفی مشترک ظرفیت‌ها سوق می‌دهد؛ همکاری‌ای که می‌تواند فصل تازه‌ای در مناسبات تخصصی ژئوپارک قشم با دیگر ژئوپارک‌های منطقه آسیا و اقیانوسیه رقم بزند.