شهروندان همیار لحظات بحرانی اورژانس

مرجان دهقانی - «خبر جنوب»/ یکی از مهم ترین وظایف نظام های سلامت در هر جامعه ای حفظ ایمنی و ارائه بهترین مراقبت به افراد بیمار است. این موضوع مهم در اورژانس هوایی هم جزو یکی از اصول اساسی است. اورژانس هوایی در واقع  آخرین حلقه از زنجیره نجات در شرایطی است که زندگی بیماران به ثانیه‌ ها بستگی دارد. با آگاهی از موارد استفاده و نحوه درخواست آن، می‌توانیم در حفظ جان عزیزانمان نقش موثری داشته باشیم. در همین ارتباط با مسعود عابد رییس اورژانس فارس گفت و گو کردیم تا از چند و چون کار این نجات دهنده آگاه شویم .

وی با اشاره به اینکه در شرایطی که دسترسی به خدمات سلامت و فوریت های پزشکی به دلیل دور بودن مسافت و یا در دسترس نبودن خدمات مورد نیاز امکان پذیر نباشد یکی از موارد استفاده آمبولانس هوایی است به بیان تاریخچه استفاده از آن اشاره کرد و گفت:  استفاده از آمبولانس هوایی به عنوان یکی از روش‌ های سریع و حیاتی در کمک‌رسانی به مصدومان و بیماران، سابقه‌ ای طولانی در جهان دارد. نخستین کاربرد ثبت ‌شده آن به جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۵ توسط فرانسه بازمی ‌گردد، جایی که برای انتقال مجروحان جنگی از این فناوری نوین استفاده شد. از آن زمان تاکنون، آمبولانس هوایی با پیشرفت فناوری و افزایش نیاز به خدمات اورژانسی، به یکی از ابزارهای ضروری در نظام سلامت بسیاری از کشورها تبدیل شده است. 

رئیس اورژانس فارس در ارتباط با استفاده از اورژانی هوایی در ایران نیز توضیح داد: در ایران نیز سابقه استفاده از آمبولانس هوایی به نیم قرن پیش می‌رسد. در ابتدا این خدمات بیشتر برای انتقال مجروحان جنگی مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما از سال ۱۳۷۹ با گسترش کاربردهای آن، خدمات آمبولانس هوایی به جامعه عمومی نیز ارایه شد. امروزه با توجه به سرعت بالا و توانایی دسترسی به مناطق دورافتاده، صعب‌ العبور یا مناطق آسیب‌ دیده در بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل و حوادث کوهستانی و دریایی،

همچنین در مواردی مانند سکته قلبی، سکته مغزی، یا مسمومیت‌های شدید که هر دقیقه تأخیر ممکن است به عوارض جبران‌ ناپذیر یا مرگ منجر شود، بالگرد اورژانس می‌تواند بیمار را ظرف کمتر از نیمی از زمان آمبولانس زمینی به بیمارستان برساند. 

دکتر عابد با تاکید بر اینکه  شرایطی که زمان رسیدن آمبولانس زمینی کافی نیست از آمبولانس هوایی استفاده می شود گفت: با توجه به اهمیت روزافزون این سیستم در نجات جان انسان‌ ها، توسعه و تقویت زیرساخت‌ های آمبولانس هوایی در ایران بیش از پیش ضروری به نظر می‌رسد.

   رئیس اورژانس فارس همچنین در رابطه با کارکرد دیگر اورژانس هوایی خاطر نشان کرد: انتقال اعضای پیوندی و فرآورده‌های خونی نیز در مواردی که زمان نگهداری عضو پیوندی محدود است (مانند قلب، کبد، یا کلیه) با  بالگرد اورژانس انجام می شود.

دکتر عابد به آمارهای تأثیرگذار از عملکرد اورژانس هوایی هم اشاره کرد و گفت: ۲۵۲ مأموریت موفق توسط اورژانس هوایی استان در سال گذشته انجام شده که طی آن  ۲۸۰ بیمار و مصدوم از این خدمات نجات د که   ۲۳ مورد از این ماموریت‌ها مربوط به انتقال فرآورده‌های خونی و اعضای پیوندی بوده است، این آمار نشان می‌دهد که اورژانس هوایی چه میزان در کاهش مرگ‌ و میر و بهبود کیفیت درمان موثر بوده است.

وی در پاسخ به این سوال که چگونه درخواست اورژانس هوایی دهیم؟ توضیح داد:  شهروندان در صورت مشاهده وضعیت بحرانی می‌توانند با شماره ۱۱۵ تماس بگیرند که بعد از آن تیم دیسپچ اورژانس پس از ارزیابی شرایط (مانند فاصله، وضعیت بیمار، و در دسترس بودن بالگرد) تصمیم می‌گیرد که آیا اعزام اورژانس هوایی ضروری است یا خیر. باید گفت که هزینه این خدمات در ایران رایگان  است، بنابراین نگرانی بابت هزینه وجود ندارد.

ثبت 5797 مأموریت توسط اورژانس فارس در یک هفته گذشته

رئیس اورژانس فارس، با ارائه گزارشی تفصیلی از عملکرد هفته گذشته اورژانس استان، اعلام کرد که مرکز ارتباطات اورژانس فارس در بازه زمانی 7 تا 13 تیرماه ، شاهد ثبت پنج هزار و 797 مأموریت بوده است.

 دکتر عابد، در تشریح این اقدامات گفت: از این تعداد ماموریت ثبت شده، یک هزار و 214  مورد به حوادث ترافیکی مرتبط بوده است. متأسفانه وقوع حوادث ترافیکی همچنان یکی از چالش‌های مهم در استان محسوب می‌شود و نیازمند توجه بیشتر به مسائل ایمنی و رانندگی محتاطانه است. علاوه بر حوادث ترافیکی 871 مأموریت نیز مربوط به حوادث غیر ترافیکی بوده است که شامل طیف وسیعی از اتفاقات ناگوار مانند مشکلات قلبی و مغزی، سقوط، مسمومیت و سایر آسیب‌ دیدگی‌ها می‌شود.

 این مقام مسوول افزود: در پی انجام این مأموریت‌ها، دو هزار و 655  نفر از مصدومان و بیماران به منظور دریافت خدمات تخصصی‌ تر، به مراکز درمانی و بیمارستان‌های سطح استان انتقال داده شده‌اند. همچنین، دو هزار و 85 نفر از هموطنان نیز در محل وقوع حادثه، از خدمات اورژانس بهره‌ مند شده و اقدامات اولیه درمانی برای آن‌ها انجام شده است.

ثبت 22 هزار و 252 تماس در یک هفته

رئیس اورژانس فارس در بخش دیگری این گزارش، به حجم بالای تماس‌های تلفنی برقرار شده با مرکز ارتباطات اورژانس استان اشاره نمود و اظهار داشت: در طول این یک هفته، بالغ بر 22 هزار و 252 تماس تلفنی با این مرکز برقرار شده است.

 1095 تماس مزاحم ثبت شده است

با این حال، متاسفانه در میان این تماس‌ها، تعداد یک هزار و 95 تماس مزاحم تلفنی نیز به ثبت رسیده است.

 توصیه‌های اورژانس برای حضور مؤثر در حوادث

رئیس اورژانس فارس با تاکید بر این نکته که همکاری مردم با نیروهای امدادی، کلید نجات جان مصدومان است ادامه داد : در شرایط اضطراری، هر ثانیه‌ ای که از وقوع حادثه می‌گذرد، می‌تواند سرنوشت یک انسان را برای همیشه تغییر دهد و حتی مرز بین زندگی و مرگ باشد.

وی با اشاره به تجربیات میدانی ادامه داد: بارها دیده‌ایم که حتی یک خودروی متوقف شده در مسیر یا راننده‌ای که به موقع واکنش نشان نمی‌دهد، عملیات نجات را با اختلال مواجه کرده است. این در حالی است که گاهی تنها ۳۰ ثانیه تاخیر می‌تواند تفاوت بین زندگی و مرگ باشد.

عابد افزود: متأسفانه شاهد هستیم که در برخی موارد، بی‌توجهی برخی رانندگان به آژیرهای هشدار یا پارک‌های غیرمجاز و دوبل، مسیر نجات را مسدود کرده و پیامدهای غم‌انگیزی به دنبال داشته است.

 حرکت در بین خطوط؛ احترام به قانون، احترام به زندگی

 دکتر عابد با اشاره به لزوم رعایت فرهنگ رانندگی مسئولانه گفت: حرکت منظم بین خطوط و پرهیز از تغییرات ناگهانی مسیر، از مهم‌ترین اصول رانندگی در مواقع اضطراری است. هنگامی که خودروها در مسیرهای چند بانده به‌ صورت مرتب و در چارچوب خطوط حرکت می‌کنند، مسیر اضطراری میان خودروها ایجاد شده و آمبولانس می‌تواند بدون مانع و با سرعت مطمئن عبور کند. تجمع در صحنه تصادف ممنوع

 وی تأکید کرد: تجمع شهروندان در اطراف محل حادثه، نه‌تنها روند امدادرسانی را کُند می‌کند بلکه امنیت جان خودشان را هم به خطر می‌اندازد. بارها شاهد بوده‌ایم که ازدحام بی‌مورد باعث شده نیروهای امدادی نتوانند به مصدومان دسترسی فوری داشته باشند.

رئیس اورژانس فارس با شاره به اینکه در بسیاری از حوادث، اولین پاسخ ‌دهندگان همان افرادی هستند که در محل حادثه حاضرند، خاطرنشان کرد: رعایت اصول رانندگی ایمن و همکاری در صحنه حوادث، وظیفه همه ماست. با همیار شدن در لحظات بحرانی، هر شهروند می‌تواند به نجات جان انسانی کمک کند.