بازار امروز ذائقه نو می‌طلبد؛ ضرورت تحول در صنایع دستی

 صنایع دستی در پیچ بازار نو

زینب دانشور- «خبرجنوب»/

یکی از حرفه‌هایی که در تعطیلات نوروز بازار داغی دارد و مهمانان اغلب به آن سری می‌زنند، صنایع‌دستی شهر مقصد است.

رسم دیرینه سوغات در ایران گرچه کمرنگ اما همچنان پابرجاست و فارس خطه چهارفصل،‌ مقصد و میزبان مهمانانی از سراسر این کشور پهناور است، اما آنچه بیشتر از همیشه در این حوزه به شکل چالش درآمده، تبدیل اکثر صنایع‌دستی به محصولی لاکچری و تشریفاتی است که به جز حض بصری و ارزش معنوی کاربردی ندارد.

برخی در این خصوص موافق خلاقیت در محصولات به منظور کاربردی کردن آنند اما عده‌ای جانبدارانه معتقدند تغییر در این رویه به نوعی ظلم در حق این هنر اصیل است و بدین ترتیب اصالت اثر زیر سؤال می‌رود.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی فارس در این‌خصوص معتقد است: اگر الان در محصولات صنایع‌دستی با حفظ اصالت و مرغوبیت، خلاقیت و نوآوری به خرج ندهیم محکوم به آسیب های جبران ناپذیری هستیم.

هاشم شایق در گفت‌وگو با «خبرجنوب» افزود: به عنوان مثال به یکی از هنرمندان نمدکار پیشنهاد دادم که با خروج از نگاه سنتی در تولید محصولات معمول و روی‌آوری به نیازهای روزمره مردم با جنس و محصول نمد، ذائقه‌ها و نیازهای جدیدی را به‌سمت هنرصنعت خود جذب کن؛ مثلا تولید انواع پاپوش‌های طبی، عرق گیر صندلی خودرو و دستبندها و عضله بندهای طبی و...

وی با تأکید بر این که صنایع‌دستی باید برای جوان ایرانی جذابیت داشته باشد تا مشتاق به فراگیری و ورود به عرصه تولید و حتی خرید آن شود ادامه داد: در هرجا که خلاقیت و هنر با پشتکار و تلاش با هم درآمیخته شده است نتایج شگفت انگیز و غیرقابل باوری حاصل گردیده است.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اداره کل میراث فرهنگی،‌ گردشگری و صنایع‌دستی فارس با اشاره به این که در حال حاضر محصولات صنایع‌دستی از سبد خرید اکثر خانواده ها و افراد جامعه خارج شده بیان کرد: باید سعی کنیم با روش‌های مناسب این هنر صنعت که ریشه در اصالت و هویت ما دارد را به سبد خانوار بازگردانیم و چاره‌ای نیست جز تغییر نگاه به این هنرها و خلاقیت و نوآوری در تهیه و ساخت آن‌ها.

 شایق گفت: به عنوان مثال محصولی با نگاه هنری و در چارچوب اقتصادی می‌تواند سینی چوبی با خطوطی از خاتم یا جوک و یا حتی منبتی ملایم و کم‌کار به همراه پوشش پلی استر مناسب که بتواند به خوبی چوب را محافظت نماید و از آسیب به آن جلوگیری کند تولید گردد، لذا به این ترتیب در این مسیر قدم برداشته ایم.

وی ضمن تاکید بر این که در حال حاضر یکی از بزرگ‌ترین مشکلات هنرمندان صنایع‌دستی تهیه مواد اولیه مرغوب با قیمت مناسب است بیان کرد: مواد اولیه باکیفیت و مرغوب با قیمت مناسب در دسترس نیست و مواد مصرفی دچار افزایش قیمت های بی رویه و تورم بسیاری شده است که یکی از دلایل افزایش قیمت محصولات تولیدی هنرمندان است.

معاون صنایع‌دستی و هنرهای سنتی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس با بیان اینکه درحال پیگیری مسیری هستیم تا با همکاری بخش خصوصی، کارگاه تولید مواد اولیه را در شیراز راه‌اندازی کنیم افزود: به‌همین ‌منظور به عنوان پایلوت روی متریال و مواد اولیه خاتم درحال برنامه‌ریزی هستیم که با اقدامات موثر و اثرگذار در این خصوص اگر موضوع تهیه مواد اولیه خاتم حل شود، تاثیر مثبتی بر اقتصادی شدن محصولات آن خواهد داشت. 

شایق به وضعیت نامطلوب بازار صنایع دستی اشاره کرد و گفت: متاسفانه بازار پر شده از محصولات غیراصیل، بی‌کیفیت و با کمال تاسف وارداتی و ارزان‌قیمت که باید هرچه سریع‌تر راه حلی برای آن بیابیم.

وی تصریح کرد: مثلا باید محصولات در سه گروه و رده کیفی و هنری ساخته شوند، محصولات صنایع دستی فاخر و کاملا لاکچری و موزه ای با هدف حفظ اصالت و ریشه هنری اصیل، محصولات با ارزش هنری بالا و کیفت مطلوب و در مرتبه سوم محصولات صنایع دستی با کیفت قابل قبول و قیمت اقتصادی با هدف تولید محصولات

عامه‌پسند. این مسئول صنایع‌دستی با بیان این که قشر متمول جامعه در هر صورت خریدار این گونه محصولات هستند و قیمت بالا، مانع از خرید آن‌ها نمی‌شود گفت: ما باید شرایط را برای آن عده که علاقه‌مند خرید هستند اما با معضل قیمت مواجه‌اند تسهیل کنیم.

شایق تاکید کرد: بازار ویژه و مطلوب صنایع دستی خارج از کشور است و به این منظور باید روی صادرات و تسهیل فروش خارجی این محصولات تمرکز و تلاش بسیار کنیم.