از میزبانی در شیراز تا رؤیای بازگشت به قله

سرویس ورزشی «خبرجنوب»/ دوومیدانی را اگر مادر ورزش‌ها بدانیم، اغراق نکرده‌ایم؛ رشته‌ای که از دویدن و پرش تا پرتاب را دربرمی‌گیرد و بخش مهمی از جذابیت رقابت‌های بزرگ ورزشی را می‌سازد. فارس نیز سال‌ها یکی از قطب‌های این رشته در کشور بوده و نام‌های بزرگی را به ورزش ایران معرفی کرده است، اما امروز فاصله میان استعدادهای پایه و نتیجه‌گیری در رده بزرگسالان، کمبود امکانات، مشکلات مالی و ضعف حمایت‌های بیرونی، پرسش‌های جدی را پیش روی این رشته قرار داده است.

میزبانی اخیر شیراز از رقابت‌های کشوری دوومیدانی، بار دیگر ظرفیت فارس را در برگزاری مسابقات و همچنین وجود استعدادهای ورزشی نشان داد. با این حال، این میزبانی تنها یک ویترین نبود؛ اتفاقی بود که هم توان فنی ورزشکاران را مقابل چشم گذاشت و هم مشکلاتی مانند وضعیت زیرساخت‌ها و کم‌رنگ بودن حضور مدیران در رویدادهای ورزشی را یادآوری کرد.

در همین راستا، «خبرجنوب» در میزگردی با حضور مهدی جلودارزاده، رئیس هیأت دوومیدانی فارس و قهرمان سابق آسیا، علی مانیزان مربی باسابقه دوهای استقامت، رحمان کشاورز رئیس هیأت دوومیدانی شیراز و نسیم آراسته قهرمان دوهای با مانع بانوان فارس، وضعیت امروز این رشته، مشکلات موجود و مسیر آینده آن را بررسی کرده است.

جلودارزاده: فارس فقط نباید میزبان خوبی باشد؛ باید از نظر فنی هم خودش را نشان دهد

مهدی جلودارزاده، رئیس هیأت دوومیدانی فارس که سابقه قهرمانی آسیا در رده بزرگسالان و جوانان در ۸۰۰ متر، حدود ۱۰ سال عضویت در تیم ملی و حضور به عنوان تنها نماینده دوومیدانی ایران در المپیک سیدنی را دارد، صحبت‌های خود را با قدردانی از توجه «خبرجنوب» به این رشته آغاز کرد و میزبانی شیراز را فرصتی برای نشان دادن توان فارس دانست.

وی درباره برگزاری مسابقات کشوری گفت: فارس فقط نباید میزبان خوبی باشد؛ باید از نظر فنی هم خودش را نشان بدهد. جلودارزاده معتقد است برگزاری مسابقات نوجوانان و جوانان از نظر اجرایی دشوار می باشد و برای موفقیت چنین رویدادهایی، حضور مسئولان استانی نیز اهمیت دارد. به گفته وی، در برخی استان‌ها استاندار، شهردار، فرماندار و مدیران ورزشی در ورزشگاه حاضر می‌شوند و این حضور علاوه بر حمایت معنوی، می‌تواند به ایجاد شور و جذب تماشاگر کمک کند.

رئیس هیأت دوومیدانی فارس تأکید کرد این رشته فقط دویدن نیست و مواد پرش، پرتاب و سرعت نیز ظرفیت بالایی برای ایجاد هیجان دارند.

وی افزود: اگر امکانات تبلیغاتی و همراهی مسئولان فراهم شود، دوومیدانی حتی می‌تواند تماشاگران زیادی را به ورزشگاه بکشاند.

یکی از بخش‌های مهم صحبت‌های جلودارزاده، حضور فارس در بازی‌های آسیایی ناگویا بود. وی گفت پس از ۲۴ سال، دوباره یک ورزشکار فارس در ترکیب تیم ملی دوومیدانی بازی‌های آسیایی حضور دارد؛ اتفاقی که خودش آخرین بار در بازی‌های آسیایی بوسان ۲۰۰۲ تجربه کرده بود. در این دوره بنیامین یوسفی به عنوان ورزشکار و بهنام زارع به عنوان مربی از فارس در ترکیب کاروان حضور دارند.

جلودارزاده خاطرنشان کرد: وقتی ورزشکاران یک استان به چنین سطحی می‌رسند، انتظار می‌رود حداقل برنامه‌ای برای بدرقه و حمایت از آنها در نظر گرفته شود.

 وی همچنین از مشکلات مالی هیأت برای تأمین هزینه‌های ساده اعزام و حمایت از ورزشکاران سخن گفت و تأکید کرد این مسائل باید جدی گرفته شود.

در بخش فنی، جلودارزاده نتیجه تیم فارس در مسابقات اخیر را قابل قبول اما ناکافی دانست. تیم استان با ۴۹ امتیاز ششم شد، در حالی که تیم سوم ۵۷ امتیاز داشت.

وی تصریح کرد: اگر چند ورزشکار فارس مسابقه خود را تا پایان ادامه می‌دادند، همین چند امتیاز می‌توانست ما را به جمع سه تیم برتر برساند.

البته رئیس هیأت دوومیدانی فارس مسئولیت نتیجه را فقط متوجه ورزشکاران ندانست و گفت هیأت نیز باید برای ارتقای سطح فنی بزرگسالان برنامه داشته باشد. به اعتقاد وی فارس سالن تخصصی، امکانات بدنسازی و مسیرهای مناسب تمرینات استقامتی دارد، اما در بخش مربیگری و مدیریت رده بزرگسالان نیاز به بازنگری و استفاده بیشتر از مربیان توانمند احساس می‌شود.

در نقطه مقابل، وضعیت پایه‌ها از نگاه جلودارزاده امیدوارکننده است.

وی اظهار کرد: ما در نوجوانان و جوانان مشکل استعداد نداریم.

 به گفته رئیس هیأت دوومیدانی فارس، در بخش بانوان تیم استان نیز طی سال‌های اخیر در جمع تیم‌های برتر کشور قرار گرفته و در یک دوره، از ۱۱ ورزشکار دختر استان ۱۰ مدال به دست آمده است.

با این حال، مشکل اصلی در انتقال ورزشکار از نوجوانان و جوانان به بزرگسالان است. جلودارزاده توضیح داد که استعداد در سنین پایین شناسایی می‌شود، اما برای رسیدن به سطح بزرگسالان چند سال حمایت لازم است و دقیقاً در همین مرحله برنامه‌ریزی و منابع بیشتری نیاز داریم.

وی درباره وضعیت مالی هیأت نیز توضیح داد که تا بهمن ۱۴۰۳ ورزشگاه حافظیه در اختیار هیأت بوده و بخش مهمی از برنامه‌ریزی‌ها و درآمدها در همان دوره انجام شده است. پس از آن، هیأت حدود ۱۸ ماه درآمد قابل توجهی نداشته و با برگزاری مسابقات، کمک خیرین و همراهی مجموعه‌ها امور خود را پیش برده است. درآمد سال ۱۴۰۴ حدود سه میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان بوده، در حالی که هزینه‌ها به حدود سه میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است؛ ارقامی که به گفته جلودارزاده نشان می‌دهد اداره دوومیدانی بدون منابع پایدار آسان نیست.

رئیس هیأت فارس از برگزاری حدود ۷۰ تا ۸۰ مسابقه در سه سال گذشته نیز گفت و توضیح داد: برای اعزام‌ها مسابقات انتخابی برگزار شد تا شایسته‌ترین ورزشکاران انتخاب شوند. همچنین آموزش داوران و مربیان نیز ادامه دارد و در مسابقات اخیر بیش از ۸۰ داور زن و مرد به کار گرفته شدند.

جلودارزاده در عین حال تأکید کرد سیاست هیأت کنار گذاشتن پیشکسوتان نیست و تجربه آنها باید کنار نیروهای جوان قرار بگیرد. وی احترام به پیشکسوتان و اخلاق ورزشی را از اصول مهم خود دانست و گفت: حتی اگر فردی قهرمان بزرگی باشد اما به پیشکسوتان احترام نگذارد، نمی‌تواند مورد حمایت هیأت قرار گیرد.

یکی دیگر از دغدغه‌های جدی رئیس هیأت دوومیدانی فارس وضعیت پیست ورزشگاه پارس است.

جلودارزاده ابراز کرد: پیست دوومیدانی فقط برای دوومیدانی‌کاران نیست و بسیاری از ورزشکاران رشته‌های دیگر نیز برای تمرینات هوازی و بدنسازی از آن استفاده می‌کنند.

وی آسفالت شدن پیست پارس در جریان بازسازی را آسیب جدی دانست و تأکید کرد: این ورزشگاه با توجه به ظرفیت و ارتفاع مناسب می‌تواند در آینده میزبان رقابت‌های بین‌المللی باشد.

رئیس هیأت فارس سپس از ضعف اسپانسرینگ انتقاد کرد و گفت: با وجود صنایع بزرگ، استان هنوز در جذب باشگاه‌ها و حمایت بخش خصوصی موفق عمل نکرده است. پیشنهاد جلودارزاده تشکیل شورای ورزشی با حضور استاندار و مدیران صنایع برای فراهم کردن زمینه ورود مجموعه‌های اقتصادی به ورزش بود.

وی درباره بانوان نیز گفت: از ۱۱ ورزشکار اعزامی دوومیدانی ایران به بازی‌های آسیایی، چهار نفر زن هستند و این موضوع نشان‌دهنده رشد این بخش است. جلودارزاده ضمن تشکر از خانواده ورزشکاران و مسئولان در بخش بانوان، تأکید کرد: هیأت تا حد توان برای تهیه لباس و کفش به ورزشکاران این رشته کمک کرده، چون هزینه تجهیزات تخصصی برای خانواده‌ها سنگین است.

رئیس هیأت دوومیدانی فارس در پایان اظهار کرد: هرچه تعداد مسابقات بیشتر شود، احتمال کشف استعدادهای بزرگ نیز افزایش پیدا می‌کند و باید ارتباط با آموزش و پرورش برای شناسایی استعدادها تقویت شود. جلودارزاده ضمن تشکر ویژه از «خبرجنوب»، از سیروس زارع به خاطر سال ها تلاش برای تعالی این رشته به عنوان «پدر دوومیدانی فارس» یاد کرد. وی همچنین از علی مانیزان و احسان زارع برای نقششان در رشد ورزشکاران استان قدردانی کرد و گفت: هدف این است که در یکی دو سال آینده، تیم‌های نوجوانان، جوانان و بزرگسالان فارس دوباره برای قرار گرفتن روی سکوهای کشور تلاش کنند.

مانیزان: استعدادها را باید از شیراز فراتر ببریم

علی مانیزان، مربی باسابقه دوهای استقامت و از مربیان تیم‌های ملی، پس از جلودارزاده بر ضرورت خروج استعدادیابی از مرکز استان تأکید کرد. وی معتقد است اگر فارس می‌خواهد دوباره در دوومیدانی کشور مدعی باشد، نباید همه چیز در شیراز خلاصه شود.

مانیزان گفت: استعدادها را باید از شیراز فراتر ببریم. شهرستان‌هایی مانند لار، مرودشت، گراش و کازرون دارای ظرفیت مناسبی هستند و این مناطق باید در چرخه منظم شناسایی استعداد قرار بگیرند.

به اعتقاد این مربی، افزایش تعداد مسابقات یکی از راه‌های اصلی رشد دوومیدانی است. وی توضیح داد: هرچه نوجوانان و جوانان فرصت بیشتری برای رقابت داشته باشند، انگیزه آنها بیشتر می‌شود و مربیان نیز شناخت دقیق‌تری از استعدادهای واقعی پیدا می‌کنند.

مانیزان با اشاره به تجربه سال‌های مربیگری خود گفت بارها ورزشکارانی را از نقطه صفر ساخته و به سطح قهرمانی رسانده، اما بخشی از همین ورزشکاران بعدها جذب استان‌های دیگر شده‌اند. بنابراین از نگاه وی، فارس باید در کنار کشف استعداد، برای حفظ آن نیز برنامه داشته باشد.

مربی تیم ملی صحرانوردی همکاری با آموزش و پرورش را ضروری دانست و گفت: مدرسه بهترین محل برای دسترسی به جمعیت زیادی از نوجوانان است.

مانیزان معتقد است اگر تعداد افراد واردشده به دوومیدانی بیشتر شود، طبیعی است که از میان این جمعیت استعدادهای بیشتری برای قهرمانی کشف شوند.

وی همچنین بر ایجاد مسیر و فضای مناسب برای دوهای استقامت و صحرانوردی تأکید کرد و نقش شهرداری را در این زمینه مهم دانست. به باور مانیزان، همیشه قرار نیست برای توسعه این بخش امکانات بسیار پیچیده‌ای ساخته شود؛ گاهی ایجاد فضاهای ساده و قابل استفاده می‌تواند به شکل‌گیری نسل جدید دوندگان کمک کند.

کشاورز: ریشه دوومیدانی فارس را از پایه‌ها دوباره ساختیم

رحمان کشاورز، رئیس هیأت دوومیدانی شیراز، دیگر مهمان میزگرد «خبرجنوب» بود. وی نیز مانند دو نفر قبل، مشکل اصلی فارس را کمبود استعداد نمی‌داند و معتقد است مسئله اصلی در نحوه پرورش، حمایت و حفظ ورزشکاران است.

کشاورز گفت: ما تصمیم گرفتیم کار را از پایه دوباره شروع کنیم. در سال‌های اخیر تمرکز بیشتری روی رده‌های پایه و حتی خردسالان گذاشته شد و بسیاری از ورزشکارانی که چند سال قبل در این رده فعالیت می‌کردند، امروز به رده نوجوانان رسیده‌اند و در مسابقات کشوری نتیجه می‌گیرند.

وی موفقیت فارس در مسابقات استعدادهای برتر را نشانه‌ای از ظرفیت این برنامه دانست و گفت: دوومیدانی در میان رشته‌های ورزشی استان از نظر مدال و امتیاز عملکرد قابل توجهی داشته است.

رئیس هیأت دوومیدانی شیراز تأکید کرد: استعداد فقط در مرکز استان نیست.

وی از ورزشکاران پرتابی نورآباد تا دوندگان نیمه‌استقامت شهرستان‌های مختلف فارس نام برد و در عین حال گفت محدودیت مالی اجازه برگزاری اردوهای بلندمدت را نمی‌دهد؛ مسئله‌ای که در مسیر رشد ورزشکاران جدی است.

کشاورز درباره مدارس و آکادمی‌های دوومیدانی شیراز نیز توضیح داد که این مجموعه‌ها در شناسایی و پرورش استعداد نقش دارند و مربیانی مانند احسان زارع در این مسیر تلاش کرده‌اند.

وی اظهار کرد: اگر حمایت مالی و زیرساختی بیشتر شود، نسلی که امروز در پایه‌ها فعالیت می‌کند، می‌تواند در سال‌های آینده جایگاه فارس را در بزرگسالان ارتقا دهد.

رئیس هیأت دوومیدانی شیراز در ادامه از وضعیت پیست ورزشگاه پارس ابراز تأسف کرد و گفت: دوومیدانی فقط برای دوندگان نیست. بسیاری از ورزشکاران رشته‌های دیگر نیز برای تمرینات هوازی به پیست نیاز دارند و این مجموعه می‌توانست یکی از مراکز مهم تمرینی ورزش استان باشد.

آراسته: عبور از رده پایه به بزرگسالان، سخت‌ترین مرحله است

نسیم آراسته، قهرمان دوهای با مانع فارس و نایب‌قهرمان رقابت‌های بزرگسالان کشور در ۱۰۰ متر با مانع، از زاویه ورزشکار به مشکلات نگاه کرد.

وی درباره میزبانی شیراز گفت: شرایط حضور بانوان نسبت به گذشته بهتر شده و فراهم شدن امکان حضور خانواده‌ها در ورزشگاه اتفاق مثبتی برای ورزشکاران زن بوده است.

آراسته خاطرنشان کرد: فارس در بخش بانوان استعدادهای زیادی دارد، اما فضای تمرینی کافی نداریم. متأسفانه برخی ورزشکاران به دلیل نداشتن محل مناسب برای تمرین، ادامه مسیر را رها کرده‌اند و این یعنی از دست رفتن استعدادهایی که شاید می‌توانستند در آینده به قهرمانی برسند.

به اعتقاد این قهرمان، سخت‌ترین مرحله زمانی آغاز می‌شود که ورزشکار از رده پایه وارد بزرگسالان می‌شود. در رده‌های پایین‌تر هزینه‌ها کمتر است، اما با افزایش سن، مخارج تجهیزات، کفش، رفت‌وآمد و حضور در مسابقات افزایش پیدا می‌کند و خانواده‌ها همیشه توان ادامه این حمایت را ندارند.

وی با بیان اینکه استعداد به تنهایی برای قهرمان شدن کافی نیست، اظهار کرد: هیأت با توجه به محدودیت منابع نمی‌تواند تمام هزینه‌ها را پوشش دهد، بنابراین حمایت باید از سطح هیأت فراتر برود و مسئولان استان نیز نقش بیشتری در حفظ ورزشکاران داشته باشند.

نایب‌قهرمان رقابت‌های کشوری همچنین به مهاجرت برخی ورزشکاران از فارس اشاره کرد و گفت: وقتی ورزشکار برای ادامه فعالیت حمایت کافی نداشته باشد، طبیعی است که به فکر حضور در استان‌های دیگر بیفتد که این معضل اگر حل نشود عملا تمام تلاش برای ارتقای ورزش فارس بی نتیجه خواهد ماند.

آراسته در عین حال از حمایت خانواده خود و همراهی هیأت فارس تشکر کرد، اما تأکید داشت که برای جلوگیری از مهاجرت استعدادها، باید یک برنامه چندساله و حمایت واقعی وجود داشته باشد.

حرف مشترک چهار مهمان میزگرد را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: فارس هنوز استعداد دارد، اما برای بازگشت به قله باید زنجیره‌ای که از کشف استعداد آغاز می‌شود و تا رده بزرگسالان ادامه دارد، کامل شود. جلودارزاده بر مدیریت و منابع پایدار، مانیزان بر شهرستان‌ها و افزایش مسابقات، کشاورز بر کار پایه و آراسته بر حمایت از ورزشکار در مرحله گذار تأکید کردند.

این مسیر بدون همراهی دستگاه‌های اجرایی، استانداری، آموزش و پرورش، شهرداری، صنایع و خانواده‌ها به نتیجه نمی‌رسد؛ چون دوومیدانی برای ساختن قهرمان به استمرار، زمان، امکانات، برنامه‌ریزی دقیق و حمایت نیاز دارد.

در نهایت، مسئله دوومیدانی فارس فقط کسب چند مدال یا رسیدن یک ورزشکار به تیم ملی نیست. اگر قرار است این استان دوباره به جایگاه گذشته خود برگردد، باید استعدادها در مدارس و شهرستان‌ها شناسایی شوند، در مسابقات مختلف تجربه کسب کنند، مربی و فضای تمرینی داشته باشند، در رده‌های مختلف حمایت شوند و هنگام رسیدن به بزرگسالان نیز تنها نمانند. این همان حلقه‌ای است که امروز بیش از هر چیز به تکمیل شدن نیاز دارد.