درگیر چالش "دیگران از من بیچاره‌ترند" نشوید!

مترجم: سیما زعفرانچی - «خبرجنوب»/ هفته گذشته سخت بود؛ از آن مدل روزهایی که احساس می‌کنید زندگی مدام مشکلات بیشتری روی دوش شما می‌گذارد. خبر از دست دادن غیرمنتظره یکی از دوستان، دست‌وپنجه نرم کردن با استرس کاری، مدیریت برنامه‌ها و تکالیف مدرسه فرزندان، آشفتگی ناشی از وضعیت سیاسی فعلی و در عین حال افسردگی فصلی ناشی از کوتاه‌تر و تاریک‌تر شدن روزها داشت دیوانه‌ام می‌کرد.

با این حال، وقتی به اطرافیانم نگاه کردم، دیدم دیگران با چالش‌های سخت‌تری روبه‌رو هستند. مثلا دوستی که جراحی بزرگی رو پشت سر گذاشته، همکارم که کارش را از دست داده، اعضای خانواده‌ای که بیماری های سخت دارند یا کسانی که درگیر مشکلات خانوادگی هستند. در مقایسه با مشکلات آن‌ها، مسائل من کوچک و حتی بی‌اهمیت به نظر می‌رسید. مدام فکر می‌کردم: من حق ندارم برای این مشکلات احساس ناخوشایندی داشته باشم وقتی دیگران مشکلات بسیار بزرگ‌تری دارند بنابراین، احساساتم را سرکوب کردم. تمرکز خود را روی حمایت از دیگران گذاشتم و احساسات خودم را کنار گذاشتم. تا پایان هفته کاملاً خسته شدم و دلم میخواست خودم را زیر پتو پنهان کنم.

این شرایط برایتان آشنا به نظر می‌رسد؟ اگر تاکنون مشکلات خود را به این دلیل نادیده گرفته‌اید که دیگران مشکلات بدتر و بیشتری دارند، تنها نیستید. اما آنچه مطالعات نشان میدهد این است: نادیده گرفتن احساساتتان به کسی کمک نمی‌کند، نه به شما و نه به کسانی که می‌خواهید از آن‌ها حمایت کنید.

گرفتار شدن در دام مقایسه رنج‌ها

احساس اینکه درد شما "حساب نمی‌شود" زیرا دیگران شرایط سخت‌تری دارند، معمولاً به عنوان "رنج مقایسه‌ای" شناخته می‌شود. این نوع تفکر، تلاشی ذهنی ما برای قانع کردن خودمان است که مشکلات ما شایسته توجه نیستند.

پشت این مقایسه، نیت خوبی وجود دارد: ما می‌خواهیم سختی‌های دیگران را به رسمیت بشناسیم و از خودمحوری اجتناب کنیم. اما حواستان باشد اینکه ما به احساسات خودمان اهمیت کمتری بدهیم، درد دیگران را کاهش نمی‌دهد؛ بلکه تنها احساسات خودمان را بی‌اعتبار می‌کند. احساسات رقابتی نیستند؛ هیچ مدالی برای "سخت‌ترین رنج" وجود ندارد. در واقع، هنگامی که احساسات خود را انکار می‌کنید، به احتمال زیاد دچار خستگی مفرط، دلخوری یا انزوا خواهید شد و این نسخه از شما مناسب حمایت از دیگران نخواهد بود.

چرا اهمیت دادن به احساساتتان مهم است؟

پرداختن به احساسات خودتان، خودخواهی نیست؛ بلکه ضروری است. وقتی فضایی برای احساسات خود فراهم می‌کنید، انرژی لازم برای حمایت از دیگران بدون فرسودگی را نیز به دست می آورید. این شبیه دستورالعمل ماسک اکسیژن در هواپیماست: ابتدا ماسک خودتان را بزنید تا بتوانید به دیگران کمک کنید.

پذیرش احساساتتان همچنین به شما اجازه می‌دهد آن‌ها را پردازش کنید و به جای اینکه در آن‌ها گیر بیفتید، از آنها عبور کنید. اما چگونه می توان هم به احساسات خود در روزهای سختی که پشت سر گذاشتیم اهمیت دهیم و هم فضایی برای حمایت از دیگران ایجاد کنیم؟ در ادامه 3 راهکار برای پذیرش احساسات خود ارائه شده است:

۱. احساسات خود را قضاوت نکنید

هنگامی که به خود می‌گویید "نباید چنین حسی داشته باشم"، مکث کنید و یک بازنگری داشته باشید. احساسات شما معتبر هستند، مهم نیست که در مقایسه با احساسات دیگران در چه درجه ای از اهمیت قرار می گیرند. به جای قضاوت، از خودتان بپرسید: "این احساس چه پیامی برای من دارد؟" شما نیازی ندارید که احساسات خود را توجیه کنید یا ارزش آن‌ها را اثبات کنید؛ آن‌ها صرفاً بخشی از زندگی و ماهیت انسان بودن ما هستند.

یک عبارت مفید که می‌توانید در این مواقع به خودتان بگویید این است: احساسات، لزوما واقعیت نیستند اما نشانه‌هایی برای ما دارند. به جای قضاوت خودتان برای احساس غم، اضطراب یا ناامیدی، سعی کنید بپرسید: «این احساس چه پیامی برای من دارد؟» شاید این نشانه‌ای باشد که به استراحت، ارتباط با دیگران یا شفافیت در مورد چیزی که ذهن شما را مشغول کرده نیاز دارید.

۲. زمانی برای خود اختصاص دهید

می‌توانید از دیگران حمایت کنید بدون اینکه رفاه خود را نادیده بگیرید. برای این کار باید فضایی برای خودتان ایجاد کنید. این فضا برای دور کردن دیگران نخواهد بود بلکه برای اطمینان از این است که به خودتان نیز رسیدگی می‌کنید. اگر نیاز به استراحت دارید، مثلاً به دوستتان بگویید: "من واقعا می‌خواهم به تو کمک کنم، اما کمی زمان برای خودم نیاز دارم. اشکال ندارد فردا با تو صحبت کنم؟"

۳. به خودتان محبت کنید

وقتی عادت دارید دیگران را در اولویت قرار دهید، نادیده گرفتن نیازها و احساسات خودتان امری عادی است. اما مهربان بودن با خود زیاده‌روی نیست، بلکه تمرینی است برای اینکه با خودتان همان همدلی و مهربانی‌ای را داشته باشید که با دوستتان یا اعضای خانواده‌تان دارید.

بنابراین در شرایطی که احساس خستگی روحی و جسمی می کنید، سختی هفته‌تان را بدون کم‌ارزش جلوه دادن آن بپذیرید. مثلاً بگویید: "این هفته واقعاً سخت بوده و اشکالی ندارد که احساس خستگی کنم." سعی کنید راهی پیدا کنید که مقداری از شدت خستگی شما بکاهد؛ مثلا یک پیاده روی ساده، خاطره نویسی، تماشای فیلم یا حتی استراحت و هیچ کاری نکردن.

در نهایت به یاد داشته باشید که احساسات شما معتبر هستند، زیرا از آنِ شما هستند. وقتی به آنها اهمیت می دهید، فضای لازم برای التیام، رشد و حمایت واقعی از دیگران را نیز ایجاد می‌کنید. فراموش نکنید که پرداختن به احساسات، شما را ضعیف نمی‌کند؛ بلکه به انسان بودن نزدیک تر می‌کند.

منبع: psychologytoday