چرا همیشه برای خوردن دسر جا داریم؟
Admin 6
ترجمه: سیما زعفرانچی - «خبرجنوب»/ احتمالاً این تجربه را داشته اید که در رستورانی غذایی مفصل میخورید و کاملاً سیر و راضی از سر میز بلند میشوید، اما همین که نگاهی به منوی دسر میاندازید، چیزکیک آنچنان وسوسهبرانگیز به نظر میرسد که نمیتوانید در برابرش مقاومت کنید!
چرا زمانی که حتی یک لقمه هم جا ندارید، باز هم برای یک شیرینی خوشمزه جا باز میکنید؟ واقعاً داستان این دسرها چیست؟
دانشمندان بهتازگی با پژوهشی که در مجله Science منتشر شده، پرده از راز این میل ناگهانی برداشتهاند و منشأ عصبی آن را بهتر درک کردهاند.
محققان برای بررسی این پدیده، آزمایشی را روی موشها انجام دادند و سعی کردند شرایطی مشابه تجربه انسانی توصیفشده را بازسازی کنند. آنها ابتدا به موشهایی که از روز قبل چیزی نخورده بودند، یک وعده غذای معمولی دادند. این وعدهی غذایی ۹۰ دقیقه طول کشید و موشها آنقدر خوردند تا دیگر جایی برای غذا نداشتند.
پس از آن، نوبت به مرحله ۳۰ دقیقهای دسر رسید. در دور اول آزمایش، پژوهشگران همان غذای معمولی را بهعنوان دسر به موشها ارائه کردند، اما آنها فقط مقدار کمی بیشتر خوردند.
در دور دوم آزمایش، در مرحلهی دسر، پژوهشگران بهجای غذای معمولی، یک خوراکی سرشار از قند را به مدت ۳۰ دقیقه در اختیار موشها قرار دادند. این بار، موشها با ولع زیادی به سراغ غذای شیرین رفتند و شش برابر بیشتر از زمانی که همان غذای قبلی را بهعنوان دسر دریافت کرده بودند، کالری مصرف کردند.
محققان در این آزمایش فعالیت نورونهایی را که با احساس سیری در ارتباط هستند و POMC نام دارند، تحت نظر گرفتند. این نورونها در بخشی از مغز به نام هیپوتالاموس قرار دارند که نقش مهمی در ایجاد احساس سیری ایفا میکند. هنینگ فنزلائو، یکی از نویسندگان این پژوهش میگوید: «هیپوتالاموس نقش بسیار مهمی در ایجاد حس سیری دارد.»
دانشمندان دریافتند که هنگام مصرف غذای سرشار از قند، این نورونها بتا-اندورفین ترشح میکنند؛ مادهای که یک نوع اپیوئید یا به زبان ساده تر نوعی مسکن طبیعی تولیدشده در بدن است. این ترکیب شیمیایی با اتصال به گیرندههای خود در مغز موشها، احساسی شبیه به پاداش را در آنها فعال میکرد.
دکتر پال جوزف، پژوهشگر مؤسسه ملی سلامت آمریکا میگوید: وقتی طعم شیرینی را میچشیم، تنها قند مصرف نمیکنیم، بلکه سیستم خاصی در مغز فعال میشود که این طعم را با حس لذت پیوند میدهد و همین باعث میشود بخواهیم باز هم بیشتر بخوریم.
اما وقتی پژوهشگران این مسیر عصبی را که وابسته به اپیوئیدهاست مسدود کردند، موشها دیگر علاقهای به غذای شیرین نشان ندادند.
دانشمندان هنگام بررسی بافتهای مغزی اهدایی و اسکن مغز داوطلبانی که درون دستگاه fMRI قرار داشتند و از طریق لولهای در دهانشان محلول قندی دریافت میکردند، همین سازوکار عصبی را در انسانها نیز مشاهده کردند.
دکتر هنینگ فنزلائو میگوید: این یافتهها نشان میدهد که درست مانند موشها، در انسانها نیز فعالیت این سیستم مغزی، ما را به سمت مصرف غذاهای شیرین سوق میدهد.
او معتقد است که نتایج این پژوهش نشان میدهد مغز انسان بهگونهای تکامل یافته که اشتیاق خاصی به قند داشته باشد.
پژوهشهای دیگری نیز ارتباط میان مصرف قند و سیستم دوپامینی مغز را تأیید کردهاند. حتی برخی مطالعات نشان میدهند که تأثیر قند بر مغز در درازمدت میتواند مشابه تأثیر مواد اعتیادآور باشد.
منبع: npr
